استفاده سريع از طناب

موفقيت در صعودهاى آلپى بستگى به حركت سريع بر روى عوارض زمين دارد .من متوجه شده‏ام كه يك طناب 100 مترى 9 ميليمترى بهترين اندازه طناب براى صعود در آلاسكا و هيماليا مى‏باشد. در شيبهاى كم جائيكه خطر سقوط و پرت شدن كمتر احتمال مى‏رود. يك حلقه طناب با اين طول تعداد كارگاههاى حمايت را به نصف كاهش مى‏دهد و از به هدر رفتن وقت با ارزشمان جلوگيرى مى‏كند. اگر شما به بلوك يا شيب برخورد كرديد طناب را مى‏توانيد به صورت دولا استفاده كنيد چه به عنوان يك طناب دولا و چه به عنوان دو طناب. در هنگام فرود نيز به خاطر اينكه در وسط طناب گرماى ابزارفرود دیگر وجود ندارد به راحتى و آسانى جمع مى‏شود و در شكاف و ابزارها گير نمى‏كند. يك طناب كه داراى پوشش دو رنگ باشد بسيار ايده آل است و آن كمك خوبى است براى مطلع شدن از مقدار باقيمانده طناب و همچنين تنظيم طناب در وسط آن جهت فرود. طناب 100 مترى همراه با كيسه حمل آن بهترين مجموعه و انتخاب است.

 تكنولوژى فلاتلند

 ابزار يخنوردى شما كند است، در اين صورت هنگاميكه سعى ميكنيد در هنگام صعود بر روى لايه‏هاى يخ ضربه بزنيد و آن را با يك دست ثابت كنيد احساس بدى به شما دست ميدهد. تهيه وسيله‏اى ديگرويك جفت كرامپون نو چيزى است كه شايد شما به آن تمايلى نداشته باشيد و يا وقت زيادى را تلفكند. اينجا يك راه بهتر است. بوسيله يك گيره كوچك و يك سوهان شما مى‏توانيد ابزارتان را تيز كنيد تا دو مرتبه مثل لبه يك تيغ صورت تراشى شود. هيچگاه كار تيز كردن راتند و سريع انجام ندهيد، چرا كه گرم شدن بيش از حد فلز باعث شكنندگى آن مى‏شود. وقتى شما آماده رفتن به منطقه يخنوردى مى‏شويد مطمئن باشيد كه تيز كننده را همراه ميبريد.

 حفاظت كننده مطمئن

 همه صعود كنندگان ديواره‏هاى بزرگ و صعود كننده‏هاى ورزشى مى‏توانند از يك حفاظت كننده مطمئن استفاده كنند. مرتبه بعدى كه همطناب شما شروع به صعود كرد، يك يومار به طناب متصل كنيد درست در بالاى وسيله حمايتتان سپس يك طنابچه يا نوار به اندازه طول دستتان به آن متصل كنيد و سر ديگر آن را به حلقه كارگاه يا تونيك متصل كنيد. يومار را جابجا كنيد و اجازه بدهيد طناب از ميان وسيله حمايت شما بگذرد. سپس وقتيكه همطناب شما دستهايش را بالا ميبرد و فرياد مى‏زند كه بگير، فقط يومار را به طرف جلو برانيد تا همه طنابى كه به آن متصل است كشيده شود. حالا به جاى اينكه چنگ بزنيد به طناب براى محكم نگه داشتن آن كه از ميان وسيله حمايت سر نخورد يومار بطور اتوماتيك اين كار را انجام خواهد داد. وقتى كه هم طناب شما شروع به بازگشت كرد ترمز را به حالت عادى در آوريد.

 براى صعودهاى سنگين يا اولين مرتبه صعود اين روش مثل يك ترمز واقعى كار مى‏كند. هميشه دست ترمز كننده خود را بصورتى نگه داريد كه احتمال مى‏رود صعود كننده در حال افتادن باشد.

ترجمه: يونس كلاهدوز

 منبع: مجله CLIMBING

 شماره 128، نوامبر 1991

 Quick Clips

 يادداشتهاى كوتاه فنى

 

آشنائی با ورزش صخره‌نوردی

آنچه به‌عنوان یک شکل سنتی صخره‌نوردی آغاز شده است امروزه به سمت یک فعالیت رقابتی و تفریحی رایج رشد پیدا کرده است. صخره‌نوردی یکی از ورزش‌هائی است که اخیراً در سرتاسر آمریکا توسعه‌یافته است.

آنچه به‌عنوان یک شکل سنتی صخره‌نوردی آغاز شده است امروزه به سمت یک فعالیت رقابتی و تفریحی رایج رشد پیدا کرده است. صخره‌نوردی یکی از ورزش‌هائی است که اخیراً در سرتاسر آمریکا توسعه‌یافته است. تخمین زده شده است که بیش از ۳۰۰،۰۰۰هزار نفر از مردم آمریکا بر روی دیواره‌های سنگی صخره‌نوردی می‌کنند. بنابراین با افزایش چنین مشارکت مردمی صدمات ناشی از آن هم افزایش پیدا می‌کنند، در نتیجه یک حرکتی آغاز شده که بیشتر یک نوآموز در آغاز کار با آن روبه‌رو است و کارشناسان صخره‌نوری امیدوارند که بتوانند از این صدمات به‌نحوی پیشگیری کنند.

● توصیه‌هائی به صخره‌نوردان

صخره‌نوردی یک ورزش شدید و طاقت‌فرسا است. شما باید دارای قدرت بالائی به‌ویژه در پشت (کمر) و شانه‌ها و بازوها و ران‌ها باشید. البته برخی از صخره‌نوردان ممکن است متوجه نشوند که برای آغاز به‌کار آمادگی ذهنی دقیقاً مهم می‌باشد. برای مثال باید از کل بدنتان آگاهی داشته باشید، مانند اینکه کجا دست‌ها و پاهایتان را بگذارید قبل از اینکه حرکت بعدی را انجام دهید. هم‌چنین شما باید بتوانید بر تنش‌های تکراری در زمانی که سعی در حفظ تعادل دارید متمرکز شوید تا در یک وضعیت درست برای حرکت بعدی قرار گیرید.

● انواع صدماتی که صخره‌نوردان متحمل آن می‌شوند

نگرانی عمده و تازه در صخره‌نوردی خطر آسیب‌ها به‌ویژه در انگشتان و دست‌ها است، توانتر و شدت صدمات در صخره‌نوردان بستگی به برخی از متغیرها دارد از جمله: تجربه و شرایط صخره‌نورد، نوع صخره‌نوری، ارزیابی پیشگیرانه و درمان بعد از ایجاد صدمات. در ادامه به صدمات عمده‌ای که در صخره‌نوردی شایع هستند می‌پردازیم.

▪ مشکلات حفرهٔ کوبیتال:

در زمانی‌که فشار بر روی محل عضلات بازوئی قدامی و دو سر بازوئی هنگامی‌که وزنه را به طرف بدن می‌کشیم رخ می‌دهد و می‌تواند منجر به تورم و استرین محل برخورد عضله و تاندون گردد.

▪ اپی‌کنوندیلیتیس جانبی:

که شامل تورم بیرونی‌ترین تاندون‌هائی است که عضلات ساعد را به آرنج متصل می‌کنند. این عضلات اجازه می‌دهند که بازو باز شود. (در خط مستقیم).

▪ استرین لیگامنت دوطرفی انگشت:

که شامل استرین لیگامنت‌هائی است (بافتی که مرتبط با استخوان‌هاست) و مفاصل انگشت را حمایت می‌کنند. این شرایط معمولاً سبب نیاز به حفظ حمایت درصد بالائی از وزن بدن به‌وسیله یک انگشت می‌باشد.

▪ بین انگشتان (IP):

ورم مفصلی شامل تورم مفصل انگشت و ساختار مایع در کپسول مفصل می‌باشد، که می‌تواند منجر به آرتریت شود.

▪ انگشت صخره‌نوردان:

صدمه‌ای است که منجر به کشش تاندون بازکننده، که به‌وسیله تاندون‌هائی که در مفاصل انگشتان از روی همدیگر عبور می‌کنند حمایت و احاطه می‌شوند و علت آن این است که شما سعی می‌کنید وزن بدنتان را با یکی یا دو تا از انگشتان تحمل کنید.

▪ کارپال تونل سندروم:

شرایطی است که در حدود ۲۵% صخره‌نوردان که فشار بر روی عصب مدیان دست آنها می‌آید ایجاد می‌شود و سبب درد و بی‌حسی عضو می‌گردد.

آسیب‌هائی که به‌شکل سقوط کردن و یا در معرض ارتفاع بالا قرار گرفتن رخ می‌دهد، می‌توانند بر قوهٔ تشخیص و هماهنگی چشم و دست کوهنورد تأثیر بگذارند و یا به‌شکل عدم توجه و دقت شما و دیگر افرادی که با شما صخره‌نوری می‌کنند مؤثر باشد. شکستگی‌ها (شکستگی‌های استخوان‌ها) مچ پا و درشت نی (استخوان ساق پا) که به‌صورت شایع در صخره‌نوردان و افرادی که سقوط کرده‌اند دیده می‌شوند. در برخی موارد سقوط می‌تواند آسیب‌های شدید به‌سر، گردن و کمر باشد که در نتیجه سبب اختلال جسمانی و یا مرگ می‌شود.

● آیا این صدمات قابل پیشگیری هستند؟

در هر ورزشی، استفاده بیش از حد از یک قسمت بدن می‌تواند منجر به آسیب شد. اقداماتی برای پیشگیری برداشته شده، مانند استفاده از فنون کوهنوردی که نباید در یک زمان فشار بیش از حد بر روی یک دست و یا انگشت باشد که می‌تواند در نقش بزرگ‌ترین بخش پیشگیری از صدمات باشد. برخی از صخره‌نوردان داخلی (سالنی) برای تسهیل در کارشان از دستگیره‌های بزرگ استفاده می‌نمایند و این اجازه را به آنها می‌دهند که مواضع را درست و محکم بگیرند. زمانی‌که فشار بر روی انگشتان می‌آید کوهنوردان باید بین بالا رفتن از کوه، استراحت و ریکاوری فاصله بیندازند.

● یادآوری

برخی از واژه‌های تکنیکی و تاکتیکی مرتبط با صخره‌نوردی که ضروری است قبل از تلاش کردن به‌طور یکنواخت استفاده شوند که اینها بالا رفتن را آسان‌تر می‌کنند و کوهنوردان مبتدی در ابتدای کارشان باید با این اصول کوه‌پیمائی آشنا شوند، مانند گرداله (سنگ آب سوده) بالا رفتن افقی فقط در چندپائی زمین و کار کردن با شیوه‌هائی برای پیشبرد بیشتر کوهنوردی، مانند چند قله‌ای که منجر به بالا رفتن (بالا رفتن از سنگ‌هائی که در مقابل ما قرار دارد تا رسیدن به صدپائی در ارتفاع). یک روش عمده و خوب این است که تمرینات کلی در کوهنوردی محلی و داخلی سبب تسهیل در بالا رفتن می‌شود و شما متوجه می‌شوید که فائق آمدن بر موانع دیواره‌ها برای سطوح مختلف به مهارت نیاز دارد و با دستگیره‌هائی که نزدیک و دور از هم بر روی دیواره‌ها بسته می‌شوند برای یک فرد مبتدی مشکلات دیواره‌ها را بیشتر می‌کند در نتیجه کوهنوردان اذیت می‌شوند و با یک تنش بزرگ مواجه می‌شوند.

● مزایای کوهنوردی

کوهنوردی به‌عنوان یک تمرین بدنی فوق‌العاده و کلی که شامل بیشتر گروه‌های عضلانی عمده می‌شود، می‌تواند به‌وسیله بیشتر گروه‌های سنی انجام بگیرد، کوهنوردی می‌تواند در کسب اعتماد به نفس و تبدیل مسائل و راه‌حل مهارت‌ها مؤثر باشد و تیزبینی و تمرکز ذهنی شما را بیشتر کند. قیمت تجهیزات برای یک کوهنورد مبتدی در حدود ۳۰۰،۰۰۰ دلار است. شما می‌توانید برای یادگیری بیشتر در مورد این ورزش با فدراسیون کوهنوردی و یا از یک فرد با تجربه در مورد این فعالیت تفریحی کمک بگیرید.

 

------------------------------------------------------------

اصول گام برداری در سنگنوردی

تند راه رفتن در سربالایی ها به ویژه در كسانی كه فاقد آمادگی جسمانی لازم اند یا این كه كوله پشتی سنگینی با خود به همراه دارند، نه تنها باعث تنگی نفس خواهد شد بلكه مصرف انرژی بیشتری را می طلبد اگر این عمل ادامه یابد، شخص كوهنورد به اصطلاح «خواهد برید» بیشتر كسانی كه در كوه می برند آن هایی هستند كه انرژی خود را به خوبی تقسیم ننموده اند.

هنگام كوهنوردی باید انرژی خود را به گونه ای تقسیم نماییم تا كمتر خسته شویم. تند راه رفتن در سربالایی ها به ویژه در كسانی كه فاقد آمادگی جسمانی لازم اند یا این كه كوله پشتی سنگینی با خود به همراه دارند، نه تنها باعث تنگی نفس خواهد شد بلكه مصرف انرژی بیشتری را می طلبد اگر این عمل ادامه یابد، شخص كوهنورد به اصطلاح «خواهد برید» بیشتر كسانی كه در كوه می برند آن هایی هستند كه انرژی خود را به خوبی تقسیم ننموده اند.

طول قدم یك كوهنوردی باید با در نظرگرفتن قد و عوامل دیگری همچون شیب مسیر تنظیم شود. در مكان های تقریباً تخت كه شیب اندكی دارد، می توان قدم های بلندتری برداشت. ولی در سربالایی و مكان های پرشیب باید فاصله قدم ها را كوتاه تر گرفت تا خستگی به كمترین میزان خود رسد.

هنگام راهپیمایی باید تمام سطح پا را روی زمین گذاشت. اما در بعضی از سربالایی ها می توان فقط از قسمت جلویی پا نیز استفاده كرد. یكی از نكات بسیار مهم در كوهپیمایی، تنفس صحیح هنگام صعود و فرود است. زیرا كه با تنفس صحیح، اكسیژن كافی به بدن خواهد رسید. به خصوص كه در ارتفاعات به دلیل كم شدن میزان تراكم اكسیژن هوا، بدن نیاز به صرف انرژی بیشتری برای كسب اكسیژن مورد نیاز خود دارد هنگام دم می توان هم از بینی و هم از دهان استفاده نمود( با نسبت حدوداً ۷۰ به ۳۰ درصد) استفاده صرف از بینی با توجه به تمام مزایای آن، به دلیل حجم هوای ورودی كمتر گاهی اوقات امكان پذیر نیست. هنگام بازدم باید هوای درون ریه ها را محكم از دهان خارج كرد تا بتوان از حجم هوای مرده داخل ریه ها تا حد امكان كاست و هوای پراكسیژن را جایگزین آن نمود.

تعداد دفعات دم و بازدم، به عواملی چون ارتفاع، آمادگی جسمانی، شیب مسیر، طول قدم ها، حجم ریوی، میزان گازهای آلاینده موجود در هوا، دمای هوا، میزان تعریق و تعرق، میزان رطوبت هوا و در نهایت نحوه قرارگیری سر و گردن بستگی دارد.

معمولاً نمی توان مدت زمان طی یك مسیر معین را با دقت كامل تعیین كرد. اما روش هایی وجود دارد كه می توان با استفاده از آن ها این زمان را با دقت قابل قبولی به دست آورد. یكی از روش ها به قائده نای اسمیت معروف است. با استفاده از این قانون و داشتن نقشه های بزرگ مقیاس ( مقیاس ۵۰۰۰/۱ یا بزرگتر) می توانیم قبل از انجام یك برنامه تقریب خوبی برای زمان انجام آن برنامه به دست آوریم. باید عادت نماییم تا بعد از حدود ۲ ساعت كوهپیمایی مداوم حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت كنیم تا بدن مان بتواند خود را برای فعالیت بعدی آماده كند.

در موقع عبور از سطوح شیب دار باید عمود بر سطح حركت نماییم. در این حالت باید پاها را نیز عمود برسطح افق قرار داد.

در شیب ها می توان از باتوم راهپیمایی نیز استفاده نمود. تا حد امكان از صعود در شیب های پر ای شیب های پر از سنگریزه و شن اجتناب نمایید چرا كه با صرف انرژی زیاد مسافت كمی را خواهید پیمود. در این جور مكان ها باید جایی را انتخاب كرد تا شخص به عقب لیز نخورد. هنگام پائین آمدن از این نوع سطوح باید اول پاشنه پا را روی زمین گذاشت.

هنگام پایین آمدن از شیب های تند بهتر است فاصله قدم ها را كوتاه نماییم. رعایت فاصله مناسب با نفر جلویی نیز از واجبات است. به طوری كه اگر نفر جلویی ناگهان ایستاد تعادل نفر قبلی به هم نخورد و احتمالاً به نفر جلو برخورد نكند. از سویی اگر تعادل نفر عقب به هم خورد. نفر جلویی فرصت كافی برای عكس العمل داشته باشد. باید به خاطر بسپاریم كه هنگام پایین آمدن متناسب با میزان شیب مسیر زانوها را خم و بالاتنه را نیز به شرط آن كه مركز ثقل بدن هنوز داخل سطح اتكای بدن سمت جلو متمایل كنیم.

شیب های بیش از ۲۰ درجه را چه هنگام صعود و چه هنگام فرود حتماً به صورت مارپیچ (زیگزاگ) طی نمایید، زیرا در این صورت فشار وارد بر بدن بسیار كمتر می شود. به یاد داشته باشید، كه هر چه شیب تندتر می شود، زاویه بین دو خط زیگزاگ كمتر و طول مسیر زیگزاگ با توجه به پهنای منطقه مانور بلندتر می شود.

هنگام بالا رفتن از شیب ها بهتر است كه از پاكوب ها برای طی مسیر استفاده شود و حتی المقدور از مسیرهای نامشخص پرهیز گردد. مسیرهایی با شیب كم را می توان به طور مستقیم بالا رفت. این مسیرها اكثراً مسیرهایی هستند كه از گذشته دور اهالی كوهپایه نشین آن منطقه ، در شرایط هوایی مناسب، به دلایل متفاوت در آن تردد می كردند كه اكنون مورد توجه كوهنوردان قرار گرفته است. این گونه مسیرها غالباً در كنار رودها یا كمربر كوه ها قرار دارد.

به روش كه در حال بالارفتن از شیبی باشیم باید پای باردار همیشه به صورت مستقیم قرار بگیرد. این عمل باعث می شود تا فشار وزن بدن از روی ماهیچه های پا خارج شده و به استخوان و تاندون ها منتقل شود. در غیر این صورت ماهیچه های پا باید دائماً وزن بدن را تحمل كنند كه این امر سبب خستگی زودرس خواهد شد.

●● چند اصطلاح پایه

● كوه Mountain

زمینی كه نسبت به پیرامون خود به طور مشخصی برجسته تر بوده و دارای دامنه های شیب داری باشد . ارتفاع دقیقی برای آن تعریف نشده است ولی معمولاً زمین هایی كه حدود ۶۰۰ متر از اطراف خود بلندتر باشند را كوه می نامند كوه ها به سه شكل به وجود می آیند.

▪ بر اثر چین خوردگی سطح زمین

▪ بر اثر فرسایش

▪ بر اثر فعالیت های آتشفشانی

● گرده Arete – Flank

یال هایی كه شیب آن ها زیاد بوده و بیشتراز مناطق سنگی و صخره ای تشكیل شده باشد، گرده نامیده می شود.

● صخره Rock

سنگ های یك پارچه و بزرگ را كه بتوان حداكثر با یك طول طناب صعود نمود صخره می گویند.

● دیواره wall

دیواره یا پرتگاه به مناطقی گفته می شود كه دارای سنگ های یك پارچه با شیب زیاد بوده و برای صعود به آن به بیش از یك طول طناب نیاز باشد.

● قله summit,peak,top

بلندترین نقطه هر كوه را قله می نامند. ممكن است در بالای برخی از كوه ها دو یا چند قله هم ارتفاع وجود داشته باشد كوه هایی كه در رأس آن دو یا چند قله ی نا هم ارتفاع وجود دارد. قله ی بلندتر را قله ی اصلی و قله های كوتاه تر را قله (های ) فرعی می نامند.

● تپه Hill

به ارتفاعات كمتر از۶۰۰ متر نسبت به زمین های مجاور تپه گفته می شود.

● یال Ridge

محل برخورد دو دامنه شیب دار را در بالاترین نقطه ی تماس یال می نامند.

● خط الرأس Divide

به خط اصلی و بلندترین یال بین دو قله كه محل تقسیم آب باران باشد، خط الرأس گفته می شود. واژه ی فارسی معادل آن آب پخشان است.

خط الرأس اصلی محل تقسیم دو حوزه ی آب ریز جداگانه است . درحالی كه خط الرأس فرعی با این كه محل تقسیم آب است،‌اما آب های سرازیر شده از هر دو قسمت آن به یك حوضه آب ریز ریخته می شوند.

● دره valley

محل برخورد دو دامنه شیب دار در پایین ترین نقطه تماس را دره می نامند. دره معمولاً محل عبور رودخانه های دائمی یا فصلی است.

● خط القعر

ژرف ترین نقاط بستر یك رودخانه یا دره را خط القعر می نامند.

● گردنه pass

پایین ترین نقطه تماس بین خط الرأس های دو كوه را گردنه می نامند د ردو طرف معمولاً دو دره از طرفین كوه سرازیر می شوند،‌در نتیجه گردنه شكلی شبیه به زین اسب دارد.

● طناب كوهنوردی

▪ انوع طناب

طناب یكی از مهمترین وسایل كوهنوردی است و در واقع محافظت از جان سنگنوردان را برعهده دارد. طناب ها باید مورد تأیید اتحادیه جهانی انجمن های كوهنوردی قرار گیرند.

در سنگنوردی طناب های با قطرهای مختلف كاربرد خاص و متفاوتی دارد. طناب ها از نظر نوع ساخت به دو دسته قابل كشش و غیر قابل كشش تقسیم می شوند. تمام طناب هایی كه با آن ها عمل صعود از سنگ را انجام می دهیم باید از نوع قابل كشش باشد.

● ساختمان طناب

▪ طناب ها از ۲ بخش تشكیل شده اند

▪ هسته

▪ روكش یا غلاف

▪ هسته : بخش اصلی طناب است و به دلیل ساختار خود مسؤول ویژگی كشش پذیری طناب است. به طور مثال در یك طناب ۱۱ میلی متری، هسته از حدود ۵۵۰۰۰ نخ باریك و بلند از جنس پرلون تشكیل شده است. این ۵۵۰۰۰ نخ در دسته های جداگانه در كنار هم قرار گرفته و هسته را تشكیل داده اند. با یك محاسبه معلوم می شود كه در یك طناب ۱۱ م م با طول ۵۰ متر ، ۲۷۵۰ كیلومتر نخ باریك به كار رفته است.

▪ روكش یا غلاف : به دور هسته بافته شده و آن را خراش و دیگر عوامل خارجی محفوظ نگاه می دارد. این غلاف محافظ از جنس پلی آمید ساخته شده است. روكش یك طناب از حدود ۳۰۰۰ نخ باریك تشكیل شده است. چنانچه روكش طناب آسیب ببیند هسته كه به رنگ سفید است آشكار شده و این امر هشدار واضحی است برای تعویض طناب.