طرح درس شيمي مبتني بر IT

به نام خدا

          طرح درس شيمي مبتني بر IT                    

     تهيه شده توسط: نصرت ا… بهزادي – دبير شيمي شهرستان آمل  - استان مازندران

         موضوع : نظرية VSEPR

        كتاب شيمي 2 و آزمايشگاه ، چاپ 83 ، صفحات 95 الي 100

 

  مفاهيم :

-         ارتباط بين ساختار هاي لوويس و شكل هندسي مولكول ها

-         تعيين شكل و  زاويه هاي پيوندي

-         قلمرو الكتروني

زمان : يك جلسه آموزشي

هدف هاي يادگيري :

-         با روش استفاده از نظريه ي VSEPR براي پيش بيني شكل هندسي مولكول ها آشنا شود .

-         از ساختارهاي لوويس در نظريه ي VSEPR استفاده كند .

-         با استفاده از نظريةVSEPR بتواند حدود زاويه هاي پيوندي را تعيين كند .

-         با قلمرو هاي الكتروني آشنا شود .

-         با نحوة استفاده از نرم افزار Web Lab آشنا شود .

انتظارات عملكردي :

-         بتواند با استفاده از ساختارهاي لوويس رسم شده و اطلاعات بدست آمده شكل هندسي تركيبات را معلوم كند.

-         بتواند از پايگاه هاي اينترنتي مربوط به نظريه ي VSEPR اطلاعات مورد نظر را استخراج كند .

-         بتواند با نرم افزار Web Lab شكل تركيبات مورد نظر خود را بدست آورد .

-         بتواند از اطلاعات به دست آمده براي گونه هاي ديگر استفاده كند .

-         بتواند بين شكل هندسي و تعداد قلمروهاي الكتروني ارتباط برقرار كند .

-         بتواند تاثير جفت الكترون هاي ناپيوندي را بر شكل هندسي مولكول ها معلوم كند .

امكانات ICT :

-         رايانه با امكان دسترسي به اينترنت .

-         ويدئوپروژكتور

-         نصب نرم افزار Web Lab بر روي رايانه هاي مورد استفاده

 

مهارت هاي ICT مورد نياز :                                                      صفحه 2

-         آشنائي با محيط ويندوز.

-         آشنائي با نرم افزار word

-         آشنائي با اينترنت و چگونگي جست وجو و دريافت اطلاعات .

تذكر : براي اجراي بعضي از فعاليت ها لازم است تا دانش آموزان در حد مقدماتي با زبان انگليسي آشنائي داشته باشند .

 

 فعاليت مقدماتي : 

                                                                                  

با توجه به تعداد رايانه ها و فضاي سايت ، دانش آموزان را به گرو ه هاي دو يا سه نفره تقسيم كرده ، از آن هـــا

 مي خواهم در كنار رايانه ها قرار گيرند، براي وارد شدن به درس لازم است تا از اطلاعات دانش آموزان در مورد ساختارهاي لوويس ارزشيابي به عمل آيد ، از موارد زير مي توان در ارزشيابي ورودي استفاده كرد .

        ·ساختار لوويس گونه هاي داده شده را رسم كنيد .

       SO₃^2-   -   COCl₂  -  NH₄⁺

        ·در گونه هاي پرسش بالا اتم مركزي را معلوم كنيد ؟

پاسخ هاي هر يك از دانش آموزان بررسي شده ، تا ميزان آمادگي هر فرد تعيين گردد.

 در صورت آماده بودن كلاس به شكل زير وارد بحث جديد مي شويم . از دانش آموزان خواسته مي شود ،تا پس از ديدن يك فيلم كوتاه ( از نحوة قرار گرفتن گردوها بر روي درخت ) در مورد فيلم توضيحاتي دهند . اين توضيحات به شكل فردي و گروهي صورت مي گيرد .

در ادامه از آن ها خواسته مي شود تا به چند تصوير از گردوها و مولكول ها توجه كنند ، تا بتوانند ارتباط بين فيلم و تصوير پخش شده و درس را پيدا كنند .

واژه هاي كليدي درس در يك فايل ذخيره شده است ، كه دانش آموزان در صورت نياز مي توانند از اين فايل استفاده كنند .

 

شـــروع درس :

پس از آماده سازي اوليه به همراه فيلم و تصاوير پخش شده از پرسش هاي زير براي وارد شدن به درس استفاده مي كنم.

        ·ساختارلوويس CO₂ و SO₂ را رسم كنيد .

        ·در هر يك از ساختارهاي رسم شده چند پيوند و چند جفت الكترون در اطراف اتم مركزي ديده مي شود؟

 

                                                                                                                                                     صفحه 3

        ·اگر هر نوع پيوند ( پيوند ساده  (يگانه ) ، دوگانه يا سه گانه ) و هر يك جفت الكترون ناپيوندي ، يك قلمرو  ا لكتروني به حساب آيد ، و اين قلمروها بخواهند كم ترين دافعه را نسبت به هم داشته باشند ،قلمـــــــــروهاي الكتروني مــــولكول هاي CO₂ و SO₂ چه آرايشي را انتخاب مي كنند ؟

 

پس از طرح پرسش ها براي آنكه دانش آموزان درك درستي از پرسش ها و توضيحات داشته باشند ، از گرو ه ها  

مي خواهم تا نرم افزار Web Lab را اجراء و هريك ساختار چند تركيب مثل ( BF₃ ،  NH₃ ،SO₃ و H₂O  )

را رسم و شكل هندسي آن ها را بررسي كنند . از فرد دوم گروه مي خواهم ساختار چند تركيب مشابه مثل (O₃ ، BCl₃  ،SCl₂ و PBr₃  )  را رسم و ساختار آن ها را با هم مقايسه كنند . پاسخ هاي هر قسمت در يك فايل به اسم گروه ذخيره شده ،فرد دوم گروه عين پاسخ ها  را در يك كاغذ نوشته شده تا در حين كار گروه ها بررسي شود .

از دانش آموزان خواسته مي شود تا با اطلاعات بدست آمده بين شكل هندسي و تعداد قلمرو هاي الكتروني رابطه اي

پيدا كنند . و آن را به نظم در آورند .

در ادامه از آن ها مي خواهم تا به يكي از  نشاني هاي زير مراجعه و اطلاعات مفيد را استخراج كرده  ، و آن را با نتايج بدست آمده در گروه مقايسه كنند .

 www.oldmanhonda.com

 

www.shef.ac.uk/chemistry/vsepr/

 

www.molecules.org/VSEPR_table.html

 

www.faidherbe.org/site/cours/dupuis/vseprev.htm

پس از بررسي سايت هاي معرفي شده دانش آموزان مي توانند تاثير جفت هاي ناپيوندي را بر شكل وزاويه هاي پيوندي معلوم كنند ، و اين اطلاعات را در جمع بندي نهائي خود تاثير دهند .

سپس در آخر مي توانند با استفاده از search در موتور جستجوي google چند سايت مرتبط به موضوع درس را پيدا كرده و با استفاده از اطلاعات بدست آمده گزارشي تهيه و به كلاس منتقل كنند . ( ارائه گزارش براي جلسه بعدي است )

 

  ارزشيابي پاياني : 

 

       ·         شكل هندسي گونه هاي داده شده را معلوم كنيد ؟

                                                                         SiF₄  ،  CO₃^2-  ،  PCl₃

       ·          در تركيب AB₂    آرايش قلمرو هاي الكتروني و شكل هندسي مولكول را معلوم كنيد .

                                                                                                                                             صفحه 4

        ·به  يكي از سايت زير مراجعه و به سوالات پاسخ دهيد .       

 

www.tealighthouse.org/science/activities/hschem_vsepr.html

 

www.mvhs.fuhsd.org/kavita_gupta/assignments.htm

 

www.hhm.k12.nf.ca/teachers/ msimon/IB%20Bonding/bonding.htm

 

 در صورت امكان نتايج چاپ شده و د ر صورت نبود امكانات چاپي به گروه ها سرزده و نتايج كار مشاهد ه مي شود.

هر گروه پاسخ هاي خود را در فايل پاسخ به سوالات مربوط به خود نيز ذخيره مي كند .

 

  آموزش تكميلي :

 

از دانش آموزان مي خواهم با استفاده از امكانات موجود در اوقات فراغت خود در باره ي روش هاي ديگر پيش بيني شكل هندسي تر كيبات تحقيق و آن را به صورت گروهي گزارش دهند .

دانش آموزان براي تحقيق در زمينة مورد بحث مي توانند از پايگاه هاي مناسب از جمله سايت هاي زير استفاده كنند .

www.chemistry.ohio-state.edu/…/hybrid.html

voh.chem.ucla.edu/vohtar/winter00/20A/lec7.html

invsee.asu.edu/nmodules/carbonmod/bonding.html

www.science.uwaterloo.ca/~cchieh/cact/c120/hybrid.html

 

دانش آموزان مي توانند كارها ي خود را جهت بررسي تا قبل از تشكيل جلسه بعدي آن را تحويل، يا به آدرس پست الكترونيكي E-mail كنند .

E-mail   [e-mail]