حقوق ورزشی(بخش دوم)
حضور در محل فعالیت لازمۀ مراقبت از ورزشکار است
حضور معلم ورزش یا مربی در فعالیت ورزشی ضرورت اجتناب ناپذیر در راستای تحقق انجام وظیفۀ مراقبت از ورزشکار است . البته باید توجه داشت که حضور لازم است ولی هرگز کافی نیست . حضور باید همراه با توجه دقیق باشد و در غیر این صورت فقط حضور رافع مسؤولیت قانونی مربی در صورت وقوع یک حادثه نخواهد بود و چنانچه تقصیر او در مراقبت به اثبات برسد ، مربی مسؤول خواهد بود . در حالی که اگر مربی محل فعالیت را به هر دلیلی ترک نماید و در غیاب او و در محدوده زمانی مسؤولیت در ضمن فعالیت های ورزشی برای دانش آموزان اتفاقی بیفتد ، نیازی به اثبات تقصیر او در مراقبت نیست و فقط اثبات عدم حضور کافی است .
بنابراین :
اولاً مربیان و معلمان ورزش هرگز نباید به هیچ بهانه ای محل را ترک نمایند . ثانیاً حضور آنان باید در تمامی لحظات با کیفیت مطلوب و متعارف مراقبت از ورزشکار باشد . ثالثاً در صورتی که ترک محل به دلیل یک اضطرار ، ضروری است باید قبل از آن نسبت به تعطیل فعالیت ها و یا تعیین جانشین مناسب و واجد صلاحیت اقدام نمایند .بی توجهی به هر یک از این توصیه های حقوقی بی مبالاتی است . برای مثال در پرونده ای ، یک دانش آموز حین تمرین روی تخته پرش به شدت مجروح می گردد . شهود واقعه شهادت داده اند که در لحظۀوقوع سانحه معلم ورزش در کلاس حاضر نبوده ، بلکه در اتاق دیگری مشغول مداوای کودکی بوده است که دستش در اثر استفاده از طناب دچار سوختگی شده بود . هر چند که این معلم به کرات به دانش آموزان هشدار داده بود که در غیاب وی از تخته پرش استفاده ننمایند . با این حال دادستان مدعی است که اولاً هشدارهای قبلی این معلم به قدر کفایت مؤکد و بازدارنده نبوده و ثانیاً عدم حضورش در سالن و رها نمودن دانش آموزان کلاس بی احتیاطی
و غفلت به حساب می آید . دادگاه نیز استدلال دادستان را پذیرفته و بی مبالاتی معلم ورزش را محرز و به همین جهت او را محکوم نمود .
این استدلال از نظر مبنای احراز تقصیر معلم ورزش با قانون مسؤولیت مدنی مطابقت دارد . در چنین وضعیتی معلم ورزش باید قبل از ترک کلاس برای درمان و رسیدگی به وضعیت دانش آموز مصدوم اقدامات احتیاطی کافی در جهت تعیین شخص واجد صلاحیت برای سرپرستی کلاس خود اقدام می نمود و بدیهی است که فراش مدرسه نمی تواند جانشین صالحی برای معلم ورزش باشد و سپردن کلاس به وی از مصادیق بارز بی احتیاطی در انجام وظیفه مراقبت است .
وظیفۀ حضور مستمر در کلاس یا محل فعالیت ورزشی ، به طور صریح یا ضمنی در مقررات ورزشی مذکور است . به بندج از ماده 67 آئین نامه امور نجات غریق به عنوان نمونه توجه شود .
« از ترک محل انجام وظیفه در تمام ساعات کار روزانه خودداری کند .
تذکر : چنانچه ناجی برای رفع حوایج ضروری ناگزیر به ترک محل دیده بانی و انجام وظیفه باشد باید قبل از ترک محل ، سر ناجی و سایر ناجیان را آگاه سازد تا هنگام مراجعت ، از محوطه مربوط به وی مراقبت کنند . »
* ماده 78 : هنگامی که فردی به علت ناآشنایی با فنون شنا در حال غرق شدن است و ناجی غریق به کمک وی می شتابد ، ناجی مزبور باید قبل از ورود به آب به طریقی سر ناجی و یا یکی دیگر از ناجیان را آگاه سازد تا در مدتی که وی به نجات غریق مشغول است از منطقۀ مربوطه این امور را مراقبت کند تا در صورت بروز حادثۀ دیگری در آن منطقه به مقابله برخیزند .
مسؤولیت های قانونی مراقبت ، محدود به فعالیت های ورزشی نیست
وظیفۀ مراقبتی معلمان ورزش و به عبارت جامع تر مدیران ورزشی منحصر و محدود به فعالیت های ورزشی نمی باشد . مربیان و کسانی که این وظیفه را در ورزش به نحوی به عهده دارند در تمام مدت زمان مقرر و در کل محدودۀ مکانی که عرفاً ورزشی محسوب می شود عهده دار این وظیفه هستند . اعم از این که فعالیت های ورزشی به مفهوم خاص در جریان باشد یا نه .
این اماکن به شرحی که گفته شد در هر ورزش متفاوت است ، ولی در عرف ورزش دارای مرزهای مشخصی است و با عناوین کلاس ، سالن ،استخر ، زمین ، تشک ، ورزشگاه و غیره مشخص می شود و نمی توان از آنها یک مفهوم محدود استنباط نمود .
تأثیر تعداد ورزشکار در مسؤولیت مراقبت
یکی دیگر از عوامل موجد مسؤولیت قانونی برای معلمان و مربیان تعداد بیش از حد متعارف ورزشکاری است که در یک دوره زمانی ، تحت نظارت و مراقبت قرار می دهند . در این مورد فرض بر این است که معلم ورزش در کلاس حاضر است و با کمال دقت بر فعالیت های دانش آموزان
نظارت می نماید ولی به علت کثرت تعداد خارج از حدود متعارف که قهراً با کاهش ضریب مراقبت همراه است ، زمینه برای وقوع حادثه به علت نبودن امکان مراقبت با کیفیت قابل قبول فراهم می آید . اقدام به پذیرش مسؤولیت مراقبت ، از نظر علم حقوقی بی احتیاطی است زیرا یک معلم ورزش با عقل و تخصص متعارف از پذیرش چنین مسؤولیت هایی خودداری می نماید .
حدود قابل قبول تعداد در هر ورزش متفاوت است . گاهی این تعداد را آئین نامه ها مشخص می نمایند . مانند آئین نامه امور نجات غریق که به موجب آن برای تعداد 151 تا 250 نفر شناگر در یک استخر تا طول 23 متر سه ناجی در نظر گرفته است . بنابراین اگر به انگیزۀ کسب درآمد بیشتر به جای 3 نفر ناجی با شرایط فوق الذکر از دو نفر استفاده شود و یا به جای حداکثر 250 نفر شناگر اجازه داده شود تا 350 نفر در استخر وارد شوند هر دو مورد تخلف از آئین نامه و بی مبالاتی محسوب می شود و جبران صدمات ناشی از آن مثل غرق شدن متوجه مسؤولان استخر اعم از سر ناجی یا ناجیان بر حسب این که تقصیر متوجه کدام یک بوده است ، خواهد بود . گاهی این بی احتیاطی در چارچوب فعالیت های ورزشی در سازمان دولتی است . می دانیم که هرگز یک معلم ورزش نمی تواند مراقبت کافی از یکصد نفر دانش آموز در ساعات ورزشی داشته باشد . ولی پذیرش این مسؤولیت ممکن است ب اثر اجبار اداری و دستور مقام مافوق صورت گیرد که در این مورد نیز دستور مقامات اداری که خلاف ضوابط و عرف ورزشی باشد ، قابل اجرا نیست . بنابراین در عمل ممکن است امکان نپذیرفتن مسؤولیت برای معلم ورزش وجود نداشته باشد و ترس از عواقب اداری وی را در حال اضطرار قرار دهد که در این صورت چنانچه دانش آموز یا دانش آموزانی بر اثر فقدان نظارت فقدان نظارت کافی مصدوم شوند و کار به مراجع قضایی برسد و اضطرار معلم ورزش به ثبوت برسد مقامات دستور دهنده ، مسؤول خواهند بود . معلمان ورزش نباید در چنین مواردی از تهدیدات مقامات اجرایی که با ورزش بیگانه اند بهراسند و تسلیم شوند . گزارش کتبی عواقب خطرناک چنین اقداماتی از سوی معلم ورزش به مقام دستور دهنده از مدارکی است که در مراجع قضایی قابل استفاده خواهد بود .
به هر حال قبول مسؤولیت مراقبت بیش از حدود عرف ورزش ، بی مبالاتی است و بسیاری از صدمات یا خسارات در نتیجۀ فقدان نظارت کافی بر فعالیت ها ، در اماکن ورزشی به وجود می آید . مدیران در ورزش اعم از معلمان ، مربیان و یا سرپرستان باید با توجه به نوع ورزش از نظر میزان خطرناک بودن اماکنی که در آن فعالیت جریان دارد، از نظر اماکن نظارت مستقیم و یا غیر مستقیم و بالاخره وضعیت جسمی روانی ورزشکاران به فراست دریابند که مراقبت از چه تعدادی با کیفیت مطلوب با عنایت به شرایط مذکور امکان دارد و از حد فراتر نمی رود .
به توصیه های زیر توجه نمایید :
الف ـ تعداد متعارف ورزشکار برای اعمال نظارت و مراقبت باید متناسب با نوع آن ورزش باشد . این تعداد در ژیمناستیک ، شنا ، کشتی ، ورزش های رزمی باید به مراتب کمتر از ورزش هایی مانند تنیس روی میز ، والیبال ، فوتبال و دوومیدانی باشد .
ب ـ در پذیرش مسؤولیت نظارت بر فعالیت های ورزشی که در یک دوره زمانی مشخص ولی در اماکنی صورت می گیرد که از یکدیگر جدا و نظارت بر یکی موکول به ترک محل های دیگر است حتی اگر در هر مکان تعداد ورزشکار اندک باشد احتیاط کنید . پذیرش مسؤولیت نظارت بر دو استخر حتی در یک محیط یا سالن ژیمناستیک و زمین فوتبال در یک زمان تسامح در انجام وظیفه است .
تکالیف قانونی در قبال ورزشکاران مصدوم و بیمار
همان گونه که از عنوان این مبحث مستفاد می گردد ، بحث راجع به علل مصدوم و یا بیمار شدن ورزشکار نیست، بلکه می خواهیم بدانیم وظیفۀ مربی ، معلم ورزش ، سرپرست وغیره در مقابل ورزشکارانی که به هر علت و دلیلی مصدوم یا بیمار شده اند چیست ؟
از یک سو به موجب قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوراکی و آشامیدنی همۀ افراد به جز پزشکان و اشخاص مورد نظر قانون ، از مداخله در امر پزشکی ممنوع گردیده و اشتغال آنان را جرم و برای مرتکبین از 6 ماه تا دو سال حبس و جزای نقدی مقرر گردیده است . معلمان و مربیان و سرپرستان از اشخاص مورد نظر قانون گذار نمی باشند و از سوی دیگر به موجب ماده 2 قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی : هرگاه کسانی که حسب وظیفه یا قانون می توانند به اشخاص آسیب دیده یا اشخاصی که در معرض خطر جانی قرار دارند ، کمک نمایند ، از اقدام لازم و کمک به آنها خودداری کنند به حبس جنحه ای از شش ماه تا سه سال محکوم خواهند شد و با عنایت به این که مربیان ورزش از اشخاصی هستند که بر حسب وظیفه و قانون مکلف به کمک به ورزشکار مصدوم و یا در معرض خطر جانی می باشند ، جمع این دو قانون که یکی مداخله را منع و دیگری کمک را الزامی دانسته چگونه ممکن است ؟
با دقت بیشتر در متن این دو قانون و با توجه به توضیحات مفصلی که در خصوص قانون اخیر در فصل اول داده شد ، مشخص می گردد که تعارضی وجود ندارد زیرا بین مداخله مربی در امر پزشکی و کمک به مصدوم تفاوت وجود دارد. به عبارت دیگر تردیدی در این که مربی ، معلم ورزش یا سرپرست به هیچ وجه مجاز به مداخله در امر پزشکی نیستند وجود ندارد و انجام اقدامات کمکی به مصدومین نیز که یک الزام قانونی است مداخله در امر پزشکی محسوب نمی شود . این کمک از دیدگاه قانون از سوی این اشخاص همان کمک های اولیه است و کمک های اولیه مداخله در امر پزشکی نمی باشد . مشروط بر این که از همان حدود مقرر و مرزهای مشخص خود خارج نگردد . بنابراین مربیان و امثال آن از مداخله ممنوع و به انجام کمک های اولیه ملزمند و هرگونه قصوری در انجام این کمک به هر بهانه ای و از جمله این که قانون مداخله را ممنوع اعلام کرده است ، تقصیر محسوب و مرتکب ضامن خواهد بود .
مرز بین مداخله در امر پزشکی و کمک های اولیه به ورزشکاران مصدوم و بیمار
شمارش همۀ موارد و یا ذکر دقیق کلیۀ مصادیق این عنوان ممکن نیست ولی با توجه به تجارب موجود در این زمینه می توان فهرستی از اقداماتی که مداخله در امر پزشکی محسوب می گردد و یا حتی اگر مداخله محسوب نشود ، به دلیل این که برای ورزشکار موجب صدمه و ناراحتی خواهد شد و مربی را در معرض مسؤولیت قانونی قرار خواهد داد ، به شرح زیر است .
توصیه می شود مربیان به شدت از انجام این گونه اعمال اجتناب نمایند .
· تجویز و تهیه قرص برای رفع سردرد یا لینت ویا برای رفع ناراحتی های ناشی از قاعدگی بانوان
· اقدام به معاینه طبی و تشخیص بیماری به وسیله ابزار طبی
· تجویز قرص یا کپسول ضد سرماخوردگی
· باند پیچی کردن مفاصل مصدوم به تصور این که عضو دچار دررفتگی شده است ، بدون نظر متخصص و احتمال شکستگی
· اجازۀ بازگشت به بازی به بازیکنی که از ناحیۀ سر مجروح گردیده است .
· به بازی گرفتن بازیکنان مصدومی که از لحاظ پزشکی مجاز به بازی نیستند .
· اجازۀ بازگشت به کلاس و یا انجام فعالیت بدون گواهی پزشکی به دانش آموزان
· تجویز داروی غرغره و یا استفاده از ابزار طبی برای نمونه برداری
· استفاده از آلات بُرنده مانند چاقو یا تیغ صورت تراشی به منظور بریدن پوست ، میخچه ، تاول ، ناخن فرو رفته در پوست و غیره
· ایجاد بی حسی موضعی در بازیکن مصدوم به منظور ادامه بازی
· استفاده از امکانات فیزیکی مانند حرارت یا جریان برق برای آمادگی عضلانی و دفع خون مردگی و ایجاد بهبودی بدون دستور طبی و یا به وسیله اشخاص فاقد صلاحیت
· اقدام به پاشیدن آب به صورت و یا سیلی زدن و یا استفاده از ترکیبات غیر مجاز آمونیاک برای به هوش آوردن بازیکن بیهوش که احتمالاً موجب ناراحتی های بیشتری خواهد شد .
توجه دقیق به خودداری از اعمال فوق از یک سو و اجرای موارد ذیل موجب مسؤولیت نخواهد بود :
1 ـ در حمل ورزشکار بیمار یا مصدوم به خارج از زمین و یا حمل به درمانگاه یا بیمارستان دقیقاً باید اصول کمک های اولیه رعایت شود . مثلاًبه دوش کشیدن ورزشکاری که از ناحیه ستون فقرات آسیب دیده ، یا دچار شکستگی استخوان تر قوه شده بی احتیاطی است .
اگر در نتیجه حمل خلاف اصول کمک های اولیه ورزشکار مصدوم دچار وخامت حال و یا ... شود مرتکب ضامن است هر چند جز مساعدت انگیزه دیگری نداشته باشد .
2 ـ هرگز اجازۀ تجمع افراد در اطراف بازیکن مصدوم به خصوص اگر اختلال تنفسی داشته باشد ، داده نشود .
3 ـ به افراد فاقد صلاحیت اجازۀ انجام اقداماتی تحت عنوان کمک های اولیه داده نشود و انجام کارهایی که مغایر کمک های اولیه است از سوی مربیان نیز به هیچ وجه نباید صورت گیرد . چنانچه در نتیجه این گونه اقدامات حالت مصدوم یا بیمار حاد و ضایعاتی متوجه وی شود ، مرتکب مسؤول است هر چند این اقدامات با حسن نیت صورت گرفته باشد .
4 ـ سرعت در حمل مصدوم از مهم ترین عوامل نجات وی می باشد . مربیان موظف اند در انتقال مصدوم یا بیمار به نزدیک ترین محل درمان کوچک ترین تردیدی به خود راه ندهند زیرا تعلل و تردید در تصمیم گیری می تواند از موجبات مسؤولیت قانونی باشد . در صورتی که امکان حمل مصدوم به مرکز درمانی میسر نباشد باید در اسرع وقت نسبت به احضار پزشک به محل اقدام نمود و همۀ این اقدامات مانع از آن نخواهد بود که اقدامات کمک های اولیه از سوی مربی واجد صلاحیت در خصوص مصدوم اعمال شود .
نهایتاً چون وظیفۀ حفظ سلامت ، جلوگیری از مصدوم شدن ، جلوگیری از تشدید صدمات ، اعمال کمک های اولیه و تسریع دردرمان از طرق مناسب بر حسب مورد به عهدۀ معلمان ورزش ، مربیان و یا سرپرستان می باشد تعلل ، تسامح ، افراط یا تفریط در انجام این وظیفه ، تقصیر محسوب و موجب مسؤولیت قانونی است .
ایمنی تجهیزات و لوازم عمومی ورزش
یکی از وجوه مسؤولیت مدنی مدیریت های ورزشی تکالیف آنها در مورد ایمن بودن ابزار و لوازم است و هرگونه تسامحی در انجام این تکالیف چنانچه منجر به سانحه ای شود تقصیر متوجه آنها و موظف به جبران خسارت خواهند شد .
منظور از تجهیزات و لوازم عمومی ورزشی ابزارهایی است که ورزشکاران به طور عمودی و نه به صورت خصوصی برای انجام عنلیات ورزشی مورد استفاده قرار می دهند . مانند ابزار ژیمناستیک ، وزنه ، دیسک، چکش ، تخته شیرجه ، توپ و لوازمی از این قبیل .
اماکن ورزشی و خطرات آنها
اماکن ورزشی و مسؤولیت های ان از جنبه قانونی منحصر به فضاهایی نیست که فعالیت ورزشی در آن جریان دارد بلکه کلیه محل هایی که به نحوی با فعالیت های ورزشی ارتباط دارند ، هر چند که فعالیت ورزشی مستقیماً در آن اجرا نگردد در محدوۀ این بحث قرار می گیرند مانند رختکن ورزشکاران یا جایگاه تماشاگران بنابراین نقش سرپرستان ، مدیران ورزشگاهها و مسؤولان ادارات تربیت بدنی اعم از سازمان تربیت بدنی ، آموزش و پرورش و یا باشگاه های خصوصی بیشتر خود را نمایان می سازد . زیرا رفع معایب فنی یا ساختمانی این اماکن به عهدۀ افراد مذکور است . در عین حال بیان این مطلب بدان معنی نیست که معلمان ورزش و مربیان فاقد هرگونه مسؤولیتی در خصوص نواقص و معایب اماکن ورزشی هستند .
تسامح و قصور مدیدیت هایی که مسؤولیت مستقیم ایمنی اماکن با آنهاست ، از نظر حقوقی هرگز نمی توانند تقصیر را از عهدۀ مربی یا معلم ورزشی که علی رغم علم به نواقص ، به دانش آموزان خود در آن محل ها اجازۀ فعالیت می دهد ، مرتفع نماید . همان طور که در مباحث پیشین گفته شد مبنای مسؤولیت ، تقصیر است و همین اندازه که معلم ورزش به دانش آموزان خود اجازه می دهد در سالنی تمرین کنند که سقف آن به علت نفوذ آب چکه می کند ، کافی به مقصود است .
توصیه های ایمنی برای اماکن ورزشی
مسأله ای که دراین نوع ارتباط مورد توجه قانون است ، انجام وظیفه در حدود امکانات و بر اساس مقررات و عرف ورزش ما می باشد و قصور در این راستا راموجب مسؤولیت می داند .مثلاًفقدان کف پوش در زمین بسکتبال ، بی احتیاطی محسوب نمی شود ولی وجود کف پوش نامساعد و مچاله شده که موجب زمین خوردن دانش آموزان هنگام بازی گردد را تقصیر غیر عمدی می داند .
رعایت توصیه های ایمنی ذیل الزامی است .
· فعالیت ورزشی در اماکنی که فاقد شرایط متعارف برای آن فعالیت می باشد مجاز نیست .
· واداشتن دانش آموزان به کشتی گرفتن روی زمین بسکتبال و یا انجام حرکات ژیمناستیک بدون وجود تشک های مخصوص بی احتیاطی است .
· اجازۀ فعالیت ورزشی به دانش آموزان در اماکنی که محل تردد وسائط نقلیه است خلاف اصول احتیاطی است حتی اگر این عمل در محوطۀ مدرسه باشد .
·در اماکنی که خطر وقوع حادثه قطعاً قابل پیش بینی است نباید اجازۀ فعالیت داده شود مانند زمین بسکتبالی که از عرض یا طول آن سیم برقی به صورت معلق عبور داده شده باشد .
· در صورتی که در اطراف زمین های ورزشی و در فاصلۀ نزدیک ، شرایط خطرناک وجود دارد ، نسبت به رفع آنها اقدام شود . برای مثال : وجود نرده های آهنی که دارای زائده های برنده و تیز باشد از شرایط خطرناک محسوب می گردد و به همین ترتیب پایه های حلقه بسکتبال که در نزدیک زمین و بدون پوشش حفاظتی باشد و یا قرار داشتن محل آتش زدن کاغذهای باطله و زباله های مدرسه در کنار زمین ورزش .
· تأسیسات برق ورزشگاهها باید کاملاًحفاظت شده و از دسترس دانش آموزان به دور باشد .
· در صورتی که فعالیت ورزشی به نحوی با جریان برق مرتبط باشد ، استفاده از متخصصان مربوطه در انجام اقدامات پیشگیری کاملاً ضروری است .
* بی احتیاطی در به کار گیری دستگاه تصفیۀ آب در استخرها می تواند موجب فاجعه شود .
· لغزندگی کف دوش ها ، حاشیۀ کنار استخرها و همچنین سقف سالن هایی که به دلیل نفوذ آب و یا فرسودگی امکان ریزش دارد ، شرایط خطرناک تلقی می شود . اجازۀ فعالیت در چنین شرایطی بی احتیاطی است .
· اجازۀ فعالیت ورزشی به دانش آموزان در اماکنی که محل تردد وسائط نقلیه است خلاف اصول احتیاطی است حتی اگر این عمل در محوطۀ مدرسه باشد .
·در اماکنی که فعالیت ورزشی در آن برای دیگران خطرناک است ، ممنوعیت باید اعمال شود . بنابراین اگر به دانش آموزان اجازۀ بازی فوتبال در حیاط مدرسه ای که پنجرۀ کلاس های آن در تیررس توپ قرار دارد ، داده شده باشد بی احتیاطی صورت گرفته است ، زیرا امکان برخورد توپ با شیشۀ پنجره و مصدوم شدن دانش آموزان کاملاً قابل پیش بینی می باشد .
· در شرایطی که هوا طوفانی و همراه با رعد وبرق است اجازۀ ادامه بازی از سوی مربی یا داور خطای مطلق است. اگر در چنین شرایطی بر اثر برخورد صاعقه با زمین بازیکن فوت کند ، مربی مقصر است .
* از اجرای مسابقات و تمرینات در هوای بسیار گرم یا بسیار سرد که موجب گرمازدگی یا سرمازدگی منجر به مرگ می شود ، خودداری نمایید .
مسؤولیت مراقبت از ورزشکاران در خارج از زمین های ورزش
مهم ترین مصداق مسؤولیت نگه داری از ورزشکاران در خارج از زمین های ، ورزشی ، اردوها ، بازدیدها ، مسافرت ها و مواردی از این قبیل است .
توصیه های ذیل در راستای این بایدوظیفه مؤکدا باید مورد توجه باشد .
· بدون اجازۀ کتبی والدین هرگز ورزشکاران صغیر را به مسافرت یا اردو یا بازدید از محل های مورد نظر نبرید .
· در مسافرت ها و اردوها از لحظۀ حرکت تا لحظۀ برگشت و تحویل طفل به خانواده اش تمامی مسئولیت مراقبت بر حسب مورد به عهده مربی یا سرپرست است .
· در طول جاده ها در خصوص تغذیه اطفال ورزشکار صغیر و نیز سوار و پیاده شدن آنها دقت بیشتری شود
· هرگز به تنهایی وظیفۀ مربیگری و سرپرستی را در اردوها و مسافرت ها به طور یکجا نپذیرید . این پذیرش از دیدگاه حقوقی یک بی احتیاطی است .
· برای اسکان ورزشکاران در اتاق ها تناسب سنی و موارد مشابه به دقت مورد توجه قرار گیرد .
· در مسابقات قهرمانی بزرگسالان یا اردوها اعزام یک یا دو نوجوان با آنان به انگیزۀ کسب تجربه یک اشتباه فاحش است . برای مثال اسکان یک نوجوان 14 ساله با چند بزرگسال مجرد یا متأهل در یک فضا ، غیر عقلانی است .
· در مسافرت ها هرگز به ورزشکاران خردسال به تنهایی اجازه خروج از اردو را ندهید حتی اگر اقوام وی در آن شهرستان ساکن باشند . چنین اجازه ای باید بنا به تشخیص سرپرست و با رعایت همه جوانب کار باشد .
· گردش ها ، بازدیدها ، تماشای مسابقات باید به طور دسته جمعی باشد از صدور اجازۀ باقی ماندن یک یا دو نفر ورزشکار خردسال در اردو بدون سرپرست خودداری شود .
· از ظاهر کردن علاقۀ خاص خود به یک ورزشکار در حضور سایرین قویاً خودداری کنید . مربی باید خوددار و صبور بوده و عقلش بر احساساتش غالب باشد .
· از انفرادی یکی از ورزشکاران به اردو به خصوص اگر طفل باشد برای انجام یک کار ویا آوردن وسیله بپرهیزید.
· وظیفۀ مراقبت در مسافرت ها و اردو ها منحصر به روز نیست ، در تمام لحظات این وظیفه مهم متوجه مربی وسرپرست است . به هر نحو ممکن باید این مهم انجام شود .
مسؤولیت داوران بر اساس مقررات ورزشی
داوران وظایفی از قبیل پیشگیری از وقوع حوادث ، جلوگیری از تشدید نتایج حوادثی که اتفاق افتاده است را نیز به عهده دارند .
وظایفی که در رابطه با پیشگیری حوادث به عهدۀ داوران قرار داده شده عبارتند از :
ــ بازدید از وسایل شخصی ورزشکاران و جلوگیری از استفاده از آنها درصورت مجاز نبودن
ــ اخراج بازیکنانی که مرتکب عملیات خطرناک و یا خلاف اخلاق ورزشی می شوند
ــ لغو بازی ها در صورت نامساعد بودن شرایط جوی یا ناقص بودن وسایل ورزشی و امثال آن
به منظور مستند بودن وظایف فوق مواردی از مقررات به شرح ذیل اشاره می کنیم :
الف ـ داوران اساساً مسؤول برخوردها و رفتار بازیکنان از لحظه ورود تا ترک زمین می باشند .
ب ـ داوران باید بازی را طبق مقررات اداره نمایند .
ج ـ حالت های غیر ورزشی ممکن است در حین یک مسابقۀ بسکتبال رخ دهد ، به محض مشاهدۀ اولیه آثار آن دهد ، به محض مشاهدۀ اولیه آثار آن بازی باید توسط داوران متوقف و چنانچه نیاز باشد از مأمورین انتظامی جهت حفظ آرامش استفاده نمایند .
د ـ اگر داور متوجه شد که بازیکنی شیئی را با خود حمل می نماید که در قانون اجازه داده نشده است و ممکن است خطری برای بازیکنان دیگر ایجاد نماید . باید دستور دهد که بازیکن شیء را از خود دور کند . اگر نامبرده آن شیء را از خود دور نساخت و دستور را اجراء نکرد حق ادامه مسابقه را ندارد .
ه ـ داوران باید قبل از مسابقه زمین بازی را مورد بازدید قرار دهند تا مطمئن شوند همۀ موارد بر طبق قانون است و اگر مشاهده کردند که زمین برای بازیکنان خطر ایجاد می کند آن بازی را لغو نمایند .
هرگونه قصوری در اجرای مقررات ورزشی از سوی داوران مسؤولیت اداری یا صنفی برای آنها به همراه خواهد داشت .
بیمه حوادث در ورزش
یکی دیگر از ابزارهای مناسب برای حمایت از مدیریت ها و ورزشکاران در مقابل حوادث ، بیمه است که در حال حاضر در همۀ کشورهای پیشرفته صنعتی که طبعاً صاحب ورزش نیز می باشند و قویاً به اهداف عالیه آن معتقدند در ابعاد گسترده ای وجود دارد . در این کشورها بیمه دارای انواع متعددی در ورزش می باشد و از آن جمله می توان بیمه اموال ورزشی ، بیمۀ مسؤولیت مراقبت از اشخاص و اموال ، بیمه در مقابل جرایم علیه اموال ، بیمه درمان کامل ورزشکاران مصدوم ، بیمۀ کامل در مقابل تمامی حوادث و غیره اشاره نمود . در ایران نیز اخیراً فعالیت هایی در این جهت شروع شده که کافی به نظر نمی رسد و با توجه به وضعیت ورزش ما که به طور کلی از جهت اماکن ، تجهیزات ، لوازم و غیره دارای نارسایی و کمبودهایی می باشد و ورزشکاران و مربیان ما به همین دلایل در معرض خطرات زیادی می باشند و لذا اقتضا دارد به انگیزۀ حمایت بیشتر از آنان شمول انواع بیمه دامنۀ گسترده تری یابد و با دریافت حق بیمه از همۀ طرف های قرارداد اعم از والدین ، مربیان ، معلمان ، معلمان ورزش ، نواحی آموزش و پرورش ، تماشاگران و سایرین تضمین های لازم را برای اطمینان و تشجیع مدیریت ها به انجام بهتر وظایف خود فراهم آوریم . به هر صورت امید است بیمه به عنوان یک اقدام احتیاطی و حمایتی بتواند تا حدود زیادی جامعۀ ورزش را در قبال حوادث ورزشی پشتیبانی نماید .
اقدامات حقوقی مدیران ورزشی پس از وقوع حادثه
گزارش سانحه
همۀ آموزش ها ، تلاش ها و اقدامات احتیاطی ، هدف جلو گیری از وقوع سانحه را مورد نظر قرار می دهد . با این همه ورزش پدیده ای است که حادثه علی رغم رعایت همۀ اصول ایمنی از متن آن به وجود می آید و هر چند می توان از نظر کمی و کیفی آن را کاهش داد ولی هرگز نمی توان مدعی ورزش بدون حادثه بود .
پس واقعیت آن است که حادثه جزء لاینفک فعالیت های ورزشی است و بحث این بخش چگونگی برخورد حقوقی مربیان و سرپرستان با حادثه ای است که واقع شده و اینان باید در حدود صلاحیت خود گزارش کاملی از واقعه تهیه نمایند ، تا در مراحل بعدی بتوان به منظور دفاع در مقابل شکایات و اعتراضات در مراجع قضایی ، به عنوان دلیل مورد استناد قرار داد .
بنابراین هرچه محتوی گزارش دقیق ، صحیح و عاری از هر مطلب خلاف حقیقت باشد ، قطعاً هنگام دادرسی در دادگاه می تواند معین قرار گیرد هر چند که متن آن مؤید بی احتیاطی مربی یا مدیر مربوطه باشد . زیرا هنگام دادرسی چون حقایق کشف خواهد شد چنانچه مفاد گزارش خلاف حقیقت باشد مشکلات جدید و بیشتری به وجود خواهد آمد .
تهیه چنین گزارش هایی نباید منحصر به مواردی باشد که زیان دیده از جرم یا شبه جرم قصد پیگیری قانون را داشته باشد . بلکه صرف نظر از هر تمایلی از سوی مصدوم یا خسارت دیده یا سایر اشخاص که به نحوی در حادثه دخیل هستند گزارش باید تهیه و نسخه ای از آن به مبادی بالاتر ارسال و نسخۀ دیگر در بایگانی خصوصی ضبط گردد ، زیرا اولاً تمایل مجدد زیان دیده به اعلام شکایت نمی تواند مطلقاً مردود باشد و در این صورت چنانچه گزارش لحظۀ وقوع ، موجود نباشد ، اثبات بیگناهی بسیار مشکل خواهد بود ، ثانیاًوجود چنین گزارش هایی مورد توجه قرار گرفته و به استناد آنها اقدامات بازدارنده ، اعمال می شود .
به منظور یکنواخت بودن مفاد این گونه گزارش ها ، فرمی تهیه گردیده که اصول و مشخصات مورد نیاز مراجع قضایی در آن منظور شده است . این فرم به عنوان نمونه در پایان بحث ارائه می شود که می توان مطالبی بر آن افزود و یا از آن کاست .
استشهاد از شهود حادثه
یکی از مهم ترین دلایل اثبات حق شهادت است . شهادت یا گواهی عبارت از بیان اطلاعاتی است که شخص به طور مستقیم از واقعه ای دارد . مقصود از قید « به طور مستقیم » این است که شهادت در صورتی پذیرفته است که گواه ناظر واقعه مورد نزاع باشد و آنچه را که خود دریافته است بگوید و اطلاعات او متکی بر گواهی دیگری و شایع بین مردم نباشد .
بنابراین اعتبار شهادت شهود در بسیاری موارد از نظر حقوقی بیشتر از تهیه گزارشی است که مربی یا معلم مسؤول تنظیم می نماید .
در تهیه استشهاد از شهود به نکات ذیل توجه شود :
1 ـ از اشخاص حاضر در صحنه وقوع حادثه صرف نظر از سن آنها کسب شهادت نمایید .
2 ـ اظهارات مصدوم را در صورتی که قادر به بیان است یادداشت کنید و به امضای او برسانید و در صورتی که خود قدرت نوشتن دارد ، شایسته است خود شخصاً بنویسد و امضاء کند .
3 ـ در شهادت شهود باید زمان دقیق حادثه ، علت وقوع ، جریان واقعه و هرگونه اطلاع دیگری که گواه در زمینه سانحه دارد ، نوشته شود . مشخصات کامل شاهد ضروری است .
4 ـ نگه داری نسخه دوم استشهاد نزد تهیه کننده ضرورت دارد.
تفاوت یک معلم ورزش با سایر معلم ها :
باید بگوییم که معلم ورزش در مقابل تمامیت جسمانی ، روانی و حیثیتی دانش آموز مسئولیتی قانونی دارد و قصورش در انجام این وظایف می تواند به واکنش شدید قانون علیه وی منتهی شود . باید معلم ورزش بداند که جهل به قانون نافع مسئولیت وی نیست و مسئولیت معلمان ورزش را در این رابطه به هیچ وجه نمی توان قابل قیاس با مسئولیت معلمان دیگر درسها دانست .
اگر اذعان داشته باشیم که « هر قدر انسان مهمتر باشد وظایفشان هم مهمتر است » می توانیم به این نتیحه برسیم که معلمان ورزش بسیار بسیار ارزشمندند و نقش حیاتی درزندگی سلامت جوانی ، روحی و روانی دانش آموزان بر عهده دراند .
فرم گزارش حادثه
1 ـ مشخصات مصدوم : نام : نام خانوادگی : آدرس : 2 ـ مشخصات ظاهری : رنگ مو : رنگ چشم : قد : وزن ( به طور تقریبی ) 3 ـ آدرس محل حادثه : شهرستان : خیابان : کوچه : شماره : 4 ـ نام محل حادثه : مکان آموزشی : (دانشگاه دبیرستان مدرسه راهنمایی دبستان ) باشگاه : ورزشگاه : استخر : اردو : غیره : 5 ـ زمان وقوع حادثه : ساعت : روز : ماه : سال : 6 ـ مشخصات مربی یا سرپرست حاضر در محل حادثه : 7 ـ نوع صدمه : مرگ : شکستگی اعضاء : خفگی : اغماء : استفراغ : دررفتگی : پارگی و خون ریزی : تورم : ضربه مغزی : (عضو مصدوم نام برده شود ) 8 ـ چه کسانی در لحظه وقوع حادثه در محل شاهد بوده اند ؟ 9 ـ چگونگی وقوع حادثه اختصاراً توضیح داده شود . 10 ـ در صورتی که حادثه بر اثر نقص تجهیزات ، لوازم ، زمین ، وسایل شخصی و غیره بوده است ، توضیح داده شود . 11 ـ آیا پس از وقوع حادثه کمک های اولیه اعمال شده است یا خیر ؟ به چه میزان و توسط چه اشخاصی ؟ 12 ـ در صورتی که مصدوم به مرکز درمانی منتقل گردیده پس از چه مدت زمانی از لحظه وقوع حادثه این انتقال صورت گرفته است . 13 ـ مصدوم با چه وسیله ای به مرکز درمانی منتقل شده است : آمبولانس : اتومبیل : سایر وسایل : 14 ـ نحوۀ انتقال مصدوم از محل حادثه به داخل آمبولانس ، وسیله دیگر : برانکارد : گرفتن دست و پاها : انداختن روی دوش : با پای خود : 15 ـ میزان تقریبی خسارت مالی و مشخصات اشیاء زیان دیده 16 ـ توضیحات اضافی : مشخصات تنظیم کننده گزارش امضاء تاریخ مشخصات رئیس یا سرپرست محل حادثه امضاء تاریخ
|
نتیجه گیری :
قرار دادن ورزش در ردیف آموزش و پرورش و آموزش عالی نشان می دهد که از دیدگاه قانون اساسی ورزش یک نهاد فرهنگی برای نیل به هدف تربیت انسان است .
ورزش جایگاه بسیار مهم در میان اساسی ترین نهاد های کشور است که تمام ورزشکاران، مربیان ، معلمین ، مدیران ، تماشاگران و سازندگان بطور مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با آن می باشند .
لذا لازم است که افزایش آگاهی حقوقی جامعه ورزش در محدوده حقوق ورزشی ، شناخت حقوق ورزشی ، وظایف و اختیارات مدیران ورزشی از نظر حقوقی و ... ارتقاء یابد و به بیان ساده تر کل این تحقیق اهمیت معلمین ورزش را در ساختن جامعه ای سالم و پرنشاط کمک می کند تا به وظیفه مهمی که بر عهده آنها است آگاه شوند .
منابع :
1- نشریه ماهانه اداره کل تربیت بدنی دختران ( ویژه نامه طرح جامع معلمان ) ریور ورزشی
2- سایت جامع اطلاع رسانی آفتاب به آدرس
3- سایت جامع اطلاع رسانی دانشنامه رشد به آدرس :
4- مجله رشد تربیت بدنی – پائیز 1385
اولاً مربیان و معلمان ورزش هرگز نباید به هیچ بهانه ای محل را ترک نمایند .
ثانیاً حضور آنان باید در تمامی لحظات با کیفیت مطلوب و متعارف مراقبت از ورزشکار باشد .
ثالثاً در صورتی که ترک محل به دلیل یک اضطرار ، ضروری است باید قبل از آن نسبت به تعطیل فعالیت ها و یا تعیین جانشین مناسب و واجد صلاحیت اقدام نمایند .
رعایت اصل سلسله مراتب حرکات و مهارت ها از سوی مربیان یک ضرورت عقلی است که بی توجهی به آن می تواند موجب مسؤولیت قانونی شود.
چون وظیفۀ حفظ سلامت ، جلوگیری از مصدوم شدن ، جلوگیری از تشدید صدمات ، اعمال کمک های اولیه و تسریع دردرمان از طرق مناسب بر حسب مورد به عهدۀ معلمان ورزش ، مربیان و یا سرپرستان می باشد تعلل ، تسامح ، افراط یا تفریط در انجام این وظیفه ، تقصیر محسوب و موجب مسؤولیت قانونی است .
راحت ،آسان ،ارزان و بی دردسر کارای آماری و تجزیه وتحلیل داده های مقالها و پایان نامه هایتان را به ما بسپارید