راههای متفاوتی برای بررسی اعتبار (reliability) هر ابزار اندازه گیری (مانند آزمونها و پرسشنامه ها) وجود دارد که یکی از آنها، روش آزمون مجدد (Test Retest) است. این روش را می توان برای بخشی از یک پرسشنامه یا کل آن اجرا کرد. روش آزمون مجدد را بهتر است برای چیزهایی که در طول زمان پایدار هستند، مانند هوش، استفاده کنیم. این نکته مهم است که قابلیت اطمینان آزمون مجدد، تنها به ثبات آزمون اشاره دارد، نه لزوما اعتبار نتایج. همچنین باید توجه داشت هرچه آزمون سبک تر و فاصله زمانی بین دو آزمون کوتاه تر باشد، بهتر است.

برای این کار در  spss باید ابتدا در دو نوبت پرسشنامه را اجرا کنیم و سپس همبستگی مقادیر به دست آمده در مرحله اول را با مرحله دوم  محاسبه کنیم. اگر ضریب همبستگی(Correlation coefficient value) بزرگتر یا مساوی 7/0 باشد، قابلیت اطمینان پرسشنامه خوب است. بدیهی است که این عدد هر چه به عدد یک نزدیکتر باشد، مطلوب تر است.

هنگام بررسی کردن پایایی یک ابزار اندازه گیری یا یک پرسشنامه باید به نکات زیر توجه داشته باشیم:

الف- اگر نحوه جمع آوری اطلاعات از نوع مشاهده (Observation) است، باید یک نفر هر دو بار اقدام به این کار کند. به مقایسه نتایج دو نوبت مشاهده از نظر پایایی "قابلیت اعتماد دوبار مشاهده" (Intra observer reliability) می گویند. اگر قرار است دو نفر این کار را انجام دهند باید بین مشاهده یا ارزیابی این دو نفر "قابلیت اعتماد دو بار مشاهده" برقرار باشد.
ب) در بررسی پایایی بخش هایی از پرسشنامه که درمدت زمان کوتاهی می تواند تغییر کند (مثلا انرژی، شادی و اضطراب) حتما فاصله زمانی بین دو اندازه گیری را کوتاه در نظر بگیرید.
ج) اگر یک آزمون یا پرسشنامه خیلی طولانی و خسته کننده باشد، خستگی شرکت کنندگان بر نتایج آزمون موثر خواهد بود که به آن Practice effect می گویند. همواره این موضوع را هنگام بررسی پایایی، مد نظر داشته باشید.

 انجام پروژه های اماری با spss

09371559986

LSPSSL@YAHOO.COM