واریانس(σ2)  را میتوان به صورت "متوسط مجموع مربعات انحراف ازمیانگین"  تعریف نمود.  همان طور  که می دانیم  برای  واریانس  فرمول های  گوناگونی وجود دارد که مربوط به تعداد آزمودنی ها یا روشهای برآوردی می باشد.  عبارت آخر بدین معنا می باشد که برای جامعه با میانگین معلوم (μ)،  متوسط مورد بحث را با تقسیم بر تعداد کل آزمودنی ها (N) محاسبه میشود. در صورتی که در حالت نمونه ای (که به جای نمایشσ2 از S2 استفاده می شود) دو صورت معمول بررسی می شود که در هر مورد نا اریبی وجود دارد: وقتی که میانگین جامعه معلوم باشد و وقتی نامعلوم باشد. به ترتیب برای حالت اول متوسط موجود در تعریف واریانس  با تقسیم بر n و برای حالت دوم با تقسیم بر n-1  محاسبه می شود.  برای محاسبه انحراف معیار (جامعه با نمونه ای) از مقادیر متناظر محاسبه شده برای واریانس، جذر گرفته میشود (انحراف معیار= جذر واریانس). برای استفاده از انحراف معیار نسبت به واریانس مزیت های وجود دارد که کلی ترین آنها به ترتیب اهمیت عبارتند از: 1- مقیاس (واحد اندازه گیری) انحراف معیار با مقیاس آزمودنی ها برابر می باشد در حالیکه واریانس مجذور مقیاس را دارد. 2- اکثر روش های محاسباتی در آمار استنباطی از انحراف معیار بهره گرفته اند. 3- با استفاده از آن می توان در مورد نرمال بودن داده ها اظهار نظر نمود( در توزیع نرمال 68 درصد مشاهدات در فاصله یک انحراف معیار از میانگین قرار می گیرند و ..) برای روش محاسبه واریانس در SPSS به لینک زیر مراجعه کنید: محاسبه در SPSS برای تعریف و مشاهده فرمول ها به همراه یک نمونه به لینک زیر مراجعه نمایید:مثال جالب و فرمول ها   ذکر نکات زیر خالی از لطف نیست: الف) چرا از مجذور در فرمول واریانس یا انحراف معیار استفاده میشود؟ زیرا متوسط مجموع انحراف از میانگین صفر میشود. ب) واریانس یا انحراف معیار، شاخص یا ملاک پراکندگی می باشند. ج) با توجه به خاصیت بند (ب) می توان از آن برای مقایسه جوامع یا نمونه های با مقیاس اندازه گیری یکسان استفاده نمود.