|
1- آماده سازي ذهني براي مسابقه : چه چيزي قبل از شروع بازي بايد انجام شود :
يك مسابقه مجموعه اي از مسائل و چالشهايي است كه اعتماد به نفس مارا در هنگام روبرويي و غلبه بر آنهاتحت تاثير قرار مي دهد . نكته رواني بازي تنيس اين است كه چگونه بازيكن با اين چالشها مواجه شده و با آنها بر خورد كند . يك قسمت مهم در اين آماده سازي ، پرداختن به امور عادي مانند بررسي تجهيزات بازيكن و پيشاپيش مهياساختن مطلوب همه نيازهاي بازيكن مي باشد .
پرداختن به امور عادي يكي از بهترين روشهاجهت آماده شدن براي مسابقه مي باشد زيرا آنها: . توازن ايجاد مي كنند . . باعث افزايش آشنايي باموقعيتهامي گردد. . تعيين مي كند كه جنبه هاي مهم آماده سازي به انجام رسيده است . . همخواني افكار ايجاد مي كنند . . باعث معطوف شدن تمركز مي گردند . . باعث كاهش حواس پرتي و افكار منفي مي شوند . . باعث افزايش كنترل و اعتماد به نفس و كاهش عدم تعيين مي گردند . . اين احساس را ايجاد مي كنند كه اين مسابقه نيز صرف نظر از اهميت آن مانند ساير مسابقات مي باشد . . پرداختن به چنين امور عادي باعث تبديل انهابه عادتهامي شود و زمانيكه آنها آموخته شوند ، شكستن آنها بسيار سخت مي گردد. يك جريان عادي از پيش تعيين شده و ايده آل براي پيگيري در قبل از انجام مسابقه وجود ندارد ، بلكه بازيكن بايد آنچه راكه براي انجام مسابقه نياز دارند فهرست بندي كرده و آنرا به صورت امور عادي توسعه دهد و نهايتاقبل از شروع هر مسابقه به آن بپردازد . مشكلات پيش از مسابقه زماني رخ مي دهد كه بازيكن بافرار به فشار مسابقه واكنش نشان دهد ( منظور تسليم شدن بازيكن مي باشد .) اين عمل در اصل نوعي آزاد سازي يا رها شدگي است ، يعني فرار از موقعيت و نوعي عمل حمايت كننده براي اعتماد به نفس بازيكن . در اين حالت بازيكن داراي برانگيختگي نمي باشد و در پيش گرفتن اين رويكرد او رااز سنگيني فشار مي رهاند . بازيكن از سطح زمين، نوع توپ ، نوع حريف ، راكتهاو غيره شروع به گله و شكايت كردن مي نمايد . در اين موقعيت ، مربي بايد بازيكن رااز عملش اگاه سازد مبني بر اينكه وي در حال بهانه جويي است و تلاش نمي كند .
آماده سازي روانشناختي مناسب بايد : . قبل از مسابقه داراي يك برنامه از پيش تعيين شده باشد كه بازيكن را متمركز نگاه دارد . . به امور عادي بپردازد و تنهابر مسابقه جاري متمركز باشد . . بر تمركز و ارامش تاكيد نمايد . . 20 تا30 دقيقه قبل از شروع مسابقه در جايي خلوت و بدون سر وصداقرار گيرد . . سعي كنيد بازيكن رابراي بازي كردن در حوزه مناسب اماده سازيد . او راوادار كنيد تاتجسم نمايد چگونه بازي خواهد كرد و چه احساسي خواهد داشت . . وي رااماده سازيد تاانچه راكه در توان دارد انجام دهد .
جنبه هاي خاصي كه بايد در هنگام اماده سازي امور قبل از مسابقه در نظز اورده شود مي تواند شامل عمامل زير باشد : . بيدارشدن از خواب ، به طور اهسته ، مرور تعدادي از افكار مثبت ، كشش اهسته و ارام ماهيچه ها، لبخند دلخواهانه و ايجاد احساس انرژي ، اين روند راتازماني كه به شمااحساس مثبت و هوشياري دست مي دهد ادامه دهيد . . بر اساس ابعاد زير امور عادي راپيگيري نماييد . . تنظيمات رامرور كنيد ، وقايع زمانهاو اوقات رابررسي نماييد . . از يك چرخه معين زماني براي خوردن و اشاميدن پيروي كنيد . . تجهيزات راوارسي نماييد ( باقرار دادن كارت بر روي انها، تجهيزات رابررسي كنيد ) . . استراتژي مسابقه و برنامه بازي راتكرار و تمرين نماييد ( اهداف مسابقه / مسابقه ، الگوهاي خاص ، تاكتيكهاي ويژه ، برنامه هاي بازي بعدي و غيره ) . . تمرين ذهني و ارامش راانجام دهيد ( تمرين تكنيكي، روانشناختي ، تاكتيكي ، بررسي فيزيكي خود و عملكرد حريف ، موقعيتها، حواس پرتي هاو همچنين نشانه هاي فيزيكي ياهيجاني ، لغات كليدي ، افكار مربوط به سطح زمين و غيره راباز بيني نماييد . . نيم ساعت قبل ازشروع بازي بر روي برنامه تمركز نماييد .
2- در طي مسابقه چه كارهايي بايد انجام داد ( لوهر 1982، اسپارگو 1990).
الف- روشهايي كه بازيكنان در طول مسابقه به طور هيجاني به ان پاسخ مي دهند : بازيكنان به طور هيجاني بايكي از چهار شيوه فوق به مسابقه پاسخ مي دهند : - تانك ( مخزن ): براي اينكه استرس كمتري راتجربه نمايند تلاش و تعهد خود راكنار مي گذارند ( مثلاشروع به لنگيدن مي كنند ) اين عمل به عنوان بهانه هاي عدم تلاش معمولاشايع است ، يابراي مثال : من چطور مي توانم بااين توپهابازي كنم ؟ اين زمين بازي بسيار بي روح است ؟ چگونه ممكن است به يك چنين ادم احمقي بازي راواگذار نمايم ؟ - خشم : خلق و خو يامزاجشان رااز دست مي دهند . بازيكنان سعي مي كنند نشان دهند كه يك روز بد راپشت سر گذاشته اند . همچنين بعضي موقعيتهاميتواند دلايل خوبي براي بهانه ج.يي هاباشد مثل : اب و هوا، صداها، حياط و زمين بازي و غيره . - شوك ياگرفتگي : در مورد مسابقه نگران مي باشد . بازيكنان انقد ر بر نتيجه بازي معطوف مي شوند ( مثلاترس از باخت ، يااينكه مي خواهند به طور مناسبي پيروز شوند )كه نمي توانند عملكرد خوبي راانجام برسانند . - مبارزه : نبرد رامي پذيرند تنهاشمانيستيد كه پيروزي رادوست داريد . اين طرز تفكر نشان دهنده اين است كه شمابه تلاش و مبارزه 100% عشق مي ورزيد . چهار مورد مذكور رامي توان به شكل زير به تصوير كشيد .
ب- بين امتيازات چه كاري بايد انجام داد: بازيكن حرفه اي تنيس بين امتيازات الگو هاو امور عادي متفاوتي راانجام مي دهد . اين نكته مهم است كه حد اقل بين دو امتياز 18-16 ثانيه زمان قرار دهيم و به مدت 7-5 ثانيه بين سرويس اول و دوم صبر كنيم. هر بازيكن مي بايست بين امتيازات از يك سري امور عادي پيروي كند ، اموري كه بارجحانهاو ويژگي هاي فردي اش منطبق باشد . پيروي از اين امور بين امتيازات حالت خنثي و طبيعي به خود مي گيرد . به علاوه ، بازيكنان بايد ازاين نكته مهم اگاه باشند كه تحت شرايط فشار هيجاني و فيزيكي شديد ، بايد زمان بيشتري رابراي شروع زدن ضزبه صرف نمايند . بازيكنان مي توانند رويه هاو امور عادي شان راباتماشاي نوارهاي ويدئويي بازيكنان عالي رتبه در طي زمان بين امتيازات بهبود ببخشند .
|
|
مراحل |
|
1- جسماني |
2- آرامش |
3- آماده سازي |
4- آيين و تشريفات |
|
هدف |
تسهيل بروز هيجانات مثبت ياکاهش خشم |
بهبودي از استرس و بازگشت به سطح بهينه برانگيختگي |
اطمينان و آگاهي از امتيازات برنامه ريزي بري امتياز بعدي |
دسترسي و نائل شدن به بالاترين سطح آمادگي |
|
شروع |
همين که امتياز به پايان مي رسد |
3-5 ثانيه پس از اينکه امتياز خاتمه مي يابد |
هرچه سريعتر يعني زمانيکه بازيکن به سمت خط پايان در حرکت است |
هرچه سريعتر يعني زمانيکه بازيکن در خط پايان ايستاده است |
|
طول مدت |
3 تا5 ثانيه |
6 تا15 ثانيه |
3 تا5 ثانيه |
5 تا8 ثانيه |
|
از نظر جسماني چه کار بايد انجام داد |
- بالاو پايين پريدن - برگشت دادن توپ - ايجاد يک حرکت سريع مثلامشتهي گره کرده، به سطح روي راکت دست زدن، دوري جستن از خطا(تمرين فيزيکي) ، لبخند - دادن راکت به دست غير برتر - گرفتن راکت از قسمت گلوگاه همراه باسري برافراشته و بالا - بازکردن بازوهابه طرفين - شانه هابازو کشيده و سر بالا - نگاه چشمهابه جلو و پايين |
- قدم زدن باانرژي بالا - تکان دادن و باز کردن دستها، خم شدن، فردادن راکت در دست، انداختن توپ بر روي راکت، خشک کردن خود باحوله - انقباز و آزاد سازي ماهطچه هي خاص - نگاه چشمهابر روي راکت يابر روي زمين بازي - پاهارادر حال جنبش نگاه داريد - قدم زدن در طول خط پايه |
- حرکت به سمت زدن سرويس يابرگشت دادن توپ - ايستادن نزديک خط پايه - امتيازات رابه طور کلامي ذکر کنيد - نگاه مستقيم ب حريف - فوت کردن به کف دست - يک تصوير مطمئن رادر ذهن خود مجسم سازيد |
- سويس زدن: توپ را2 تا3 بار بالابيندازيد، پس از آخرين باري که بالاانداختيد کمي مکث کنيد - برگشت دادن توپ: پاهارادر جنبش نگاه داريد، به جلو و عقب در تکاپو باشيد، به کف دستهافوت کنيد. چشمهارابروي توپ ياساير جنبه هامتمرکز سازيد. - يک نيم گام برداريد و سپس به طرف جلو حرکت کنيد |
|
از نظر ذهني و رواني چه کار بايد انجام داد |
- اگر امتياز رااز دست داده ايد بگوييد: مساله ي نيست بزن بريم بعدي - اگر امتياز رابدست آورديد بگوييد: زودباش ، بله |
- بگوييد: راحت ، خوب است، آرام ، آسوده ، متمرکز، آسان و غيره |
- نمره و امتياز راثبت نماييد - تصميم بگيريد در امتياز چه کاري بايد انجام شود - اين کار راهم بالغات و کلمات انجام دهيد و ه باتجسم سازي |
- بر سرويس ياتوپ برگشتي تمرکز نماييد - جنبش و حرکت راتمرين نماييد - محدوده ي که ضربه بايد به آنجابرسد تجسم کنيد - همان کار رابري سرويس دوم انام دهيد (5 تا7 ثانيه بعد) |
در طول مرحله 2( آرامش ) ، بازيكن مي بايست درست زماني كه تحت شرايط برانگيختگي پايين است بيشتر از استراتژي هاي فعال سازي كمك تاراهبرد هاي آرامش در اين مورد بازيكن بايد براي افزايش سطوح برانگيختگي از فعاليتهاي رواني و جسماني استفاده نماييد ( مثلابالاو پايين پريدن ) سعي كنيد در انتهاي هر امتياز ، صرف نظر از نمره بدست آمده آنرا مثبت ارزيابي نماييد براي تمرين هر يك از مراحل ، يك مسابقه فرضي 2و تصوري رابازي كنيد و در اين ميان مربي بايد ابتدابابازيكن تمرين كرده و بازيكن رابه يك يك مراحل وارد نمايد .
ج- در طول زمان تعويض زمين چه كاري بايد انجام پذيرد : . بنشينيد . . باحوله خود را خشك کنيد . . مايعات بنوشيد . باتوجه به حالت هيجاني تان خود را آرام يا فعال سازيد . . ازاين زمان استفاده نماييد و تجهيزاتتان رامتعادل و بررسي نماييد . . تاكتيكهايي رابراي بازيهاي بعدي برنامه ريزي نماييد .
د- در موقعيتهاي تعارضي چه كاري بايد انجام داد: . اگر شمااحساس مي كنيد حريفتان كلمات بدي راادامي كند ، از داور در خواست مداخله نماييد ولي آشفته نشويد . . مجموعه اي تدريجي ازواكنشهاي فزاينده رابراي موقعيت به كار ببريد ( مثلابه حريف نگاه كنيد ، مكث كنيد ، در باره موقعيت از خود سوال كنيد ) . . باحريف ياساير كاپيتانهابه بحث و جدل نپردازيد . . عقيده خود رانسبت به داور بامتانت و احترام ابراز داريد . . تصميمات داور رابپذيريد . . انتظار وقوع چنين موقعيتهايي را داشته باشيد ( شگفت زده نشويد ) و پيشاپيش واكنش خود رانسبت به آنها طرح نماييد .
3- بعد از انجام مسابقه بايد چه كاري انجام داد : . دوش بگيريد : بازيكن معمولابراي ارزيابي مسابقه حداقل تايك ساعت پس از خاتمه بازي هيجان زده مي باشد . . بردها را با پيروزيها و باختها را باشكستها پيوند ندهيد . سعي كنيد بر عملكرد تمركز نماييد . . يادبگيريد كه مسابفه رااز ديدگاه مثبت تجزيه و تحليل نماييد . . از هر مسابقه به يك يادو انديشه ( عقيده ) منطقي برسيد . يعني اگر قرار باشد بازيكن مسابقه را دوباره برگزار نمايد ، چه كاري انجام خواهد داد . . مسابقه رابدون در نظر گرفتن شمارش تحليل نماييد . . ويژگي هاي مسابقه رايادداشت نماييد و آنرا در فايل مسابقه هاي انجام شده نگاه داريد . . براي بررسي آنچه كه در طي مسابقه رخ داده است از تجسم سازي استفاده نماييد .هنگامي كه بازيكنان از رويكرد هاي تانك و فرار استفاده مي كنند . معمولا از صداهاو حرفهاي بد ، بخت و اقبال نامناسب ، حريف و غيره شكايت ميكنند . اغلب در اين مرحله مربي و بازيكنان مورد نظر كمك مي كنند علل اين بهانه هارادريابد . اين طور نيست ! مربي از طريق زير ميتواند به اين بازيكنان كمك كند : . آنهارا از رفتار فرار / تانك آگاه سازيد ( آنها- مربيان - شما را دست نمي اندازند ) . . به آنها مثالها و الگوهاي خوب و مناسب رانشان دهيد : ادبرگ ، چانگ و غيره . تجسم سازي موقعيتها و اينكه شماچگونه با آنهابر خورد كنيد . . تمركز را تقويت نمايد . |