انجام کلیه پروژه های آماری با نرم افزار spss در سایت زیر:

www.spss2014.com

انواع داده :

  1. داده های کمی (فاصله ای) Interval اعدادی هستند که بيانگر کميت به صورت واحدهای عددی  و بر اساس يک مقياس مستقل است .قد و وزن مثالهای بارز دادههای کمی هستند.
  2.  دادههای رتبه ای Ordinal مشتمل بر رتبه ها، تعلق داشتن به گروههای رتبه بندی شده يا اطلاعات ترتيبی است. به عنوان مثال اگر دو داور به يک مجموعه 10 تايي از نقاشی رتبه يک (برای بهترين) تا رتبه 10 (برای بدترين) بدهند. مجموعه داده ها مشتمل بر 10 جفت رتبه خواهد بود. که هر جفت برای يک نقاشی است.
  3. دادههای اسمی (nomial ) که مربوط به متغير يا خواص کيفی مانند جنس يا گروه خونی است و بيانگر عضويت در يک گروه خاص می باشد.

وقتی برنامه  Spss را باز می کنيم  پنجره ای به نام  Untitled- SPSS Editor(ويرايشگر SPSS – بدون نام) نشان داده می شود که شامل دو پنجره مختلف به نامهای زير می باشد:

Data view -1  (نمای داده) : برای وارد کردن داده ها و در زير ستونهای معرفی شده استفاده می شود.

 Variable view -2 نمای متغير): برای تعريف کردن متغيرها استفاده می شود.

در حالت کلی، روش معمول اين است که ابتدا با استفاده از پنجره Variable view متغيرها را تعريف کرده و سپس با استفاده از پنجره Data view، اعداد را به SPSS وارد کنيم. توضيحات را با ذکر يک مثال ارائه می دهيم.

 

ديپلم

1

2

2

2

3

1

1

3

3

3

2

2

1

1

2

معدل

17

16.5

18.30

17.89

15.64

17.30

14

16.70

17.80

16

18.89

17.99

17.60

18

19

 

مثال: معدل ديپلم(کمی) و نوع ديپلم(کيفی) 15 نفر از دانشجويان سال اول دانشگاه در چند رشته مختلف دانشگاهی به صورت زير می باشد. به منظور استفاده از اين اطلاعات  در تجزيه و تحليلها، اطلاعات (داده ها) را به صورت زير به نرم افزار وارد می کنيم.

کد 1  = ديپلم رياضی             کد 2 = ديپلم تجربی            کد 3 = ديپلم انسانی

برای اين کار بعد از وارد شدن به نرم افزار SPSS به صورت زير عمل می کنيم:
در ستون Name ابتدا نامی برای متغير انتخاب می کنيم (در اينجا داده های مربوط به معدل دانشجويان)،بعد از وارد کردن نام، ساير ستونها با پيش فرضهايي که نرم افزار طراحی کرده است  به صورت زير نمايش داده می شوند که ما می توانيم به دلخواه و با توجه به نوع داده، تغييراتی در ستونها ايجاد کنيم.
در مرحله بعد، درستون  Typeنوع متغير را تعيين می کنيم. در اين ستون روی مربع کوچک خاکستری رنگ کليک کرده تا پنجره Variable Type باز شود. و از بين گزينه ها نوع داده مناسب را برای متغير مورد نظر تعيين می کنيم. با توجه به اينکه معدل دانشجويان عددی می باشد همان گزينه Numeric (داده عددی) را بدون تغيير باقی می گذاريم.

 

 
  

 از ستون بعدی ( (Widthبرای تغيير دادن پهنای متغير استفاده می شود. با کليک روی ستون، دو پيکان کوچک بالا و پايين نشان داده می شود که می توانيم با بالا و پايين کردن، پهنای مورد نظر را تغيير دهيم.
  
از ستون Decimals برای تعيين تعداد ارقام اعشار داده های مورد نظر استفاده می شود. مانند روش قبل روی ستون کليک کرده و تعداد ارقام اعشار را تعيين می کنيم. برای اين داده ها با توجه به اينکه معدل يک فرد می تواند به طور مثال 18.25 باشد به همين دليل ستون مورد نظر را به همان صورت پيش فرض نگه می داريم. به اين معنی که در ستون معدل در پنجره (Data View) اعداد مربوط به معدل دانشجويان دو رقم اعشار نشان داده می شوند.
در ستون Lable  می توان برای متغير مورد نظر يک برجسب انتخاب کرد. برای اين کار در ستون عنوان مورد نظر را تايپ می کنيم.

با اين کار وقتی در پنجره Data view ، ماوس را روی عنوان Mean نگه داريم عنوان تايپ شده در Lable مشاهده می شود.

ستون Values برای متغيرهای گروه بندی مورد استفاده قرار می گيرد. چون معدل ديپلم دانشجويان متغير گروه بندی نمی باشد، اطلاعاتی در اين قسمت اضافه نمی کنيم.
ستون بعدی (Missing) مربوط به داده های گمشده  می باشد. در اين قسمت با کليک بر روی ستون مورد نظر پنجره Missing Values باز می شود.

 

زمانی که در بين اطلاعات جمع آوری شده داده گمشده ای وجود نداشته باشد پيش فرضNo missing values

به همان حالت خود باقی می ماند. اما اگر داده گمشده وجود داشته باشد، برای مشخص کردن آن بايد گزينه Discrete missing values را فعال کرد و شماره سطر مربوط به داده مورد نظر را در مستطيلهای زير وارد کرد. به طور مثال اگر معدل يکی از 15 دانشجو در دسترس نباشد، به صورت زير عمل می کنيم:

اگر عدد، مربوط به خانه شماره 12 که بيان کننده معدل دانشجوي دوازدهم است، باشد و به بيان ديگر داده گمشده باشد بايد شماره 12 را به صورت زير در مربع مورد نظر وارد کرد. به همين ترتيب اگر داده گمشده ديگری داشتيم، شماره های آنها را در مستطيلهای بعدی وارد می کنيم. (برای  حداکثر3 داده گمشده در مستطيلهای بالايي)

 اگر تعداد بيشتری داده گمشده وجود داشته باشد، داده ها را به ترتيب کوچک يا بزرگی تنظيم می کنيم، سپس با فعال کردن قسمت Range plus one optional discrete missing value در مستطيلهای پايينی شماره های داده گمشده را مشخص می کنيم. (از شماره .... تا شماره....) که به طور مثال در زير نشان داده شده است.

و اگر داده های گمشده به صورتی بودند که يک سری از آنها پشت سر هم و يکی از آنها جدا بود، شماره داده گمشده جدا را  در قسمت Discrete value اضافه می کنيم.

 اما در اين مثال چون داده گمشده ای وجود ندارد ستون Missing  بدون تغيير باقی می ماند.

ستون بعدی  Columns مربوط به تغيير دادن پهنای ستون در پنجره Data view  می باشد؛ که به مانند ستون Decimals می توان تغييراتی در آن ايجاد کرد.
تراز کردن دادهها در ستون  Align قابل انجام شدن می باشد.

 داده ها به طور پيش فرض در پنجره Data view راست چين هستند ولی زمانی پيش می آيد که می خواهيم داده ها چپ چين و يا وسط چين باشند . برای اين کار ابتدا مکان نمای ماوس را روی ستون Align قرار داده  و گزينه مورد نظر را انتخاب می کنيم.

آخرين ستون مورد بررسی در پنجره  Variable view  مربوط به ستون مقياس اندازه گيری متغيرها (Measure )  می باشد. که شامل سه نوع زير است:

Scale =   داده های فاصله ای و نسبتی

Ordinal = داده های رتبه ای

Nominal = داده های اسمی