انواع متغیرها در مدل یابی معادلات ساختاری

انواع متغیرها در مدل یابی معادلات ساختاری

متغیرهای مکنون و متغیرهای مشاهده پذیر:

متغیرهای مکنون، متغیرهایی هستند که بصورت مستقیم قابل اندازه گیری نیستند، بلکه از طریق یک مجموعه از شاخص ها یا متغیرهای مشاهده پذیر بررسی می‌شوند. مانند متغیر عزت نفس که بصورت مستقیم قابل اندازه گیری نیست اما از طریق سوالات پرسشنامه عزت نفس قابل بررسی است. متغیرهای مکنون را با شکل بیضی نشان می دهند. متغیرهای مشاهده پذیر متغیرهایی هستند که بصورت مستقیم قابل اندازه گیری هستند. مانند سوالات پرسشنامه.متغیرهای مشاهده پذیر را با شکل مستطیل نشان می دهند.

 

 

 

متغیرهای  مکنون علت، میانجی و معلول:

متغیرهای مکنون علت :

 متغیرهایی هستند که در مدل مفهومی صرفا دارای نقش علت هستند، یعنی فقط مسیرهایی از آنها خارج شده و نسبت به متغیرهای دیگر نقش علت را دارند، این متغیرها را تحت عناوین(مستقل،پیش بین و کسای)نیز مطرح می کنند.

 

 

 

متغیرهای مکنون معلول :

 متغیرهایی هستند که در مدل مفهومی صرفا دارای نقش معلول هستند، یعنی فقط مسیرهایی از متغیرهای دیگر به آنها ارتباط داده شده اند، این متغیرها نسبت به متغیرهای دیگر نقش معلول را دارند، این متغیرها را تحت عناوین(وابسته،ملاک و اتا) نیز مطرح می کنند.

 

 

 

متغیرهای مکنون میانجی :

 متغیرهایی هستند که در مدل مفهومی دارای  دونقش علت و معلول هستند، یعنی نسبت به بعضی از متغیرها نقش علت و نسبت به بعضی دیگر نقش معلول را دارند، این متغیرها را تحت عناوین(واسطه ای و اتا) نیز مطرح می کنند.

 

 

متغیرهای مشاهده پذیر X:

متغیرهای مشاهده پذیر X جهت بیان نشانگرهای مربوط به متغیرهای مکنون علت یا کسای بکار برده می‌شوند و با نماد مستطیل نشان داده می‌شوند.

 

 

متغیرهای مشاهده پذیر Y:

متغیرهای مشاهده پذیرY جهت بیان نشانگرهای مربوط به متغیرهای مکنون میانجی و معلول یا اتا بکار برده می‌شوند و با نماد مستطیل نشان داده می‌شوند.

 

 

تعریف و مراحل مدل یابی معادلات ساختاری

تعریف:

مدل یابی معادلات ساختاری[1] یک تکنیک تحلیل چند متغیری بسیار کلی و نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری و به بیان دقیق تر بسط مدل خطی کلی است، که به پژوهشگر امکان می دهد مجموعه ای از معادلات رگرسیون را به گونه همزمان مورد آزمون قرار دهد. مدل یابی معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامع برای آزمون فرضیه هایی در باره روابط بین متغیر های مشاهده شده و مکنون است که گاه تحلیل ساختاری کواریانس، مدل یابی علّی و گاه نیز لیزرل نامیده می‌شود 

در واقع مدل یابی معادلات ساختاری یک تکنیک آماری قوی جهت آزمون یک نظریه، چارچوب نظری یا مدل مفهومی در باب روابط بین مجموعه از متغیرهای مکنون و یا روابط متغیرهای مکنون با متغیرهای مشاهده پذیر یا هردو حالت مذکور است.

 

مراحل مدل یابی معادلات ساختاری:

1.       بررسی مبانی نظری و تجربی در باب موضوع مدنظر

2.       استخراج متغیرهای مدنظر

3.       تعیین روابط بین متغیرها(متغیرهای مکنون با متغیرهای مشاهده پذیر و متغیرهای مکنون با یکدیگر)

4.       طراحی مدل مفهومی

5.       گردآوری داده ها

6.       آزمون مدل

7.       ارزیابی مدل

8.       اصلاح مدل

9.       تائید مدل نهایی

---

[1] - Structural Equation Modeling